Zihnin Kendini Koruma Yolları: 101 Savunma
Uyğundur
- Psixologiya, psixiatriya və psixoloji məsləhət tələbələrinə və təcrübəçilərinə
- Psixoanaliz və Freyd ənənəsi ilə dərindən maraqlanan oxuculara
- Öz və ətrafındakıların «niyə belə davrandığını» anlamaq istəyən, ağır mətndən çəkinməyən oxuculara
- Anna Freydin «Eqo və müdafiə mexanizmləri» əsərini oxumuş və daha sistemli bələdçi axtaranlara
Uyğun deyil
- Yüngül, özünüinkişaf tipli psixologiya kitabı gözləyənlərə — mətn klinik və terminoloji cəhətdən sıxdır
- Psixoanalitik yanaşmaya şübhə ilə baxan, sübuta əsaslanan psixologiya axtaranlara
- Cinsəllik və psixopatologiya haqqında açıq klinik təsvirlərə həssas olanlara
Blekmen ön sözə gənc həkim olduğu illərdən bir hekayə ilə başlayır: hipofiz vəzi əməliyyatından sonra hormon müalicəsi alan 26 yaşlı Stiv arvadı ilə intim münasibət üçün testosteron iynəsinə ehtiyac duyduğunu deyir, sonra isə etiraf edir ki, məşuqəsi ilə heç bir iynəyə ehtiyacı yoxdur. Müəllif illər sonra bu söhbətdə nə baş verdiyini anlayır: Stiv yalan, rasionallaşdırma və problemi yalnız tibbi saymaq kimi müdafiələrdən istifadə edirdi. Bu açılış kitabın ruhunu göstərir — nəzəriyyə canlı klinik anlarla izah olunur.
Ön sözdə müəllif müdafiələri tanımağın təkcə terapiyada deyil, gündəlik həyatda da faydalı olduğunu göstərir: yeniyetmənin təhlükəni azımsamasını görmək valideynə, rəqibin böyüklük iddiasını anlamaq menecerə, inkar və rasionallaşdırma ilə üzləşmək alkoqol problemi olan birinin ailəsinə kömək edir. Eyni zamanda xəbərdarlıq edir: müdafiələrdən yanlış adama və ya yanlış zamanda danışmaq xeyirdən çox zərər verə bilər. Bu balanslı ton kitaba etibar qazandırır.
Girişin ən yaddaqalan hissəsi elektrik dövrəsi bənzətməsidir. Müdafiə — hiss çox güclü olanda avtomatik atan avtomat açardır. Şizofreniyada lampanın özü zədəlidir, «borderline» şəxsiyyətdə naqillər zəifdir və kiçik gərginlikdə də qısa qapanma olur, nevrozda isə illər əvvəl başqa dövrədən gətirilmiş, artıq lazımsız bir açar hələ də atır. Terapevtin işi dövrədəki problemin növünü müəyyən etməkdir. Bu obraz psixoanalitik diaqnostikanın mürəkkəb fikrini qeyri-mütəxəssis üçün də anlaşılan edir.
Birinci fəsil müdafiəni dəqiq tərif edir: xoşagəlməz duyğunun tərkib hissələrini — fikri, hissi və ya hər ikisini — şüurlu fərqindəlikdən uzaqlaşdıran zehni əməliyyat. Çarlz Brennerə istinadla narahatlıq «xoşagəlməz hiss + pis bir şey olacaq fikri», depressiv duyğu isə «xoşagəlməz hiss + pis bir şey olub fikri» kimi izah olunur. Mətndə hər müdafiənin yanında mötərizədə nömrə verilir ki, oxucu kitabın sonrakı siyahısına müraciət edə bilsin.
Fəslin klinik nümunələri — ərinin marixuana gizlətdiyini aşkar edən, sonra onunla «romantik görüşü» tamamilə unudan Xanım AB, uşaqlıqda baxımsız qalmış və əlavə tapşırıq verildikdə qəzəbdən düşünə bilməyən Cənab DB — müdafiələrin necə bir-birinə hörüldüyünü göstərir. Birinci nümunədə müəllif bircə «unutma» epizodunda basdırma, proyektiv identifikasiya, təcavüzkarla eyniləşmə və yerdəyişməni tapır. Bu, həm valehedici, həm də bəzən həddən artıq təfsir kimi görünə bilər.
Kitabın dili ağırdır: terminoloji sıxlıq, çoxlu istinadlar və türkcə tərcümədə hərfi ifadələr («hoşa gitmeyen duygulanım» Kitab mütəxəssis üçün əlüstü məlumat kitabı kimi dəyərlidir; geniş oxucu üçün isə fraqment-fraqment, lazım olan müdafiəni axtarıb oxumaq daha məqsədəuyğundur.
- Hər müdafiəyə nömrə verilib, mətndə çarpaz istinadla asan tapılır
- Nəzəriyyə real klinik hadisələrlə (Stiv, Xanım AB, Cənab DB) izah olunur
- Elektrik dövrəsi bənzətməsi mürəkkəb diaqnostik fərqləri sadələşdirir
- Terminoloji sıxlıq və hərfi tərcümə oxunuşu ağırlaşdırır
Psixologiyaya daha geniş, dərslik tipli giriş — saytımızda icmalı var
Başqa bir müdafiə formasına — dissosiasiyaya — klinik və praktik yanaşma — saytımızda icmalı var
Oxunan hissənin sonunda klinik nümunələr verilir: ərinin marixuana gizlətdiyini aşkar edən, sonra onunla «romantik görüşü» tamamilə unudan Xanım AB və uşaqlıqda baxımsız qalmış, əlavə tapşırıq verildikdə qəzəbdən düşünə bilməyən Cənab DB. Müəllif bircə «unutma» epizodunda basdırma, proyektiv identifikasiya, təcavüzkarla eyniləşmə və yerdəyişməni tapır.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
