Ego Durumları: Teori ve Terapi
Uyğundur
- Psixoterapevt, psixoloq və psixiatr kimi hipnoz və ya eqo vəziyyəti yanaşması ilə maraqlananlara
- Şəxsiyyət parçalanması, çoxlu şəxsiyyət və normal «daxili səslər» arasındakı davamlılığı nəzəri baxımdan anlamaq istəyənlərə
- Psixoanalitik düşüncə ilə qısa terapiya yanaşmalarını müqayisə edənlərə
Uyğun deyil
- Gündəlik həyat üçün sadə özünəkömək kitabı axtaranlara: dil texnik və akademikdir
- Eqo vəziyyəti terapiyasının sübut olunmuş standart müalicə olduğunu gözləyənlərə: kitabın effektivlik məlumatı müəlliflərin öz anketinə əsaslanır
- Hipnozla xatirə bərpası və doğuşdan əvvəlki təcrübə kimi mübahisəli mövzulara məsafəli yanaşanlara
Fəsil müəlliflərin mövqeyini açıq deməklə başlayır: şəxsiyyət haqqında bir çox nəzəriyyə abstraksiyanın üstünə abstraksiya yığır, əyani hadisə materialı və müalicəyə dair yeni ideyalar vermir; eqo-vəziyyət nəzəriyyəsi isə öncəki mütəfəkkirlərin fikirlərindən yaranıb, buna görə də onlara borcu açıq göstərməlidir. John və Helen Watkins nəzəriyyənin kökənini sadalayır: Janet dissosiasiyanı Freyddən əvvəl təsvir edib, «şüursuz şəxsiyyət» anlayışı eqo-vəziyyətə çox bənzəyir; Jung «kompleks insana yox, insan komplekslərə sahibdir» deyib və şəxsiyyətin çoxluğunu irəli sürüb; Federn isə psixi enerji və eqo qayğısı anlayışını verib.
Müəlliflər deyir ki, dissosiasiya uzun müddət yalnız isteriya və psixopatoloji xəstələrdə öyrənildiyi üçün «anormal» sayılıb; lakin onların öz materialı çox vaxt normal problemlərdən (artıq çəki, tənbəllik, siqaret asılılığı) və nevrotik hallardan gəlir. Hilgard-ın «neo-dissosiasiya» nəzəriyyəsini və «gizli müşahidəçi» fenomenini qeyd edir; «müdaxilə» əvəzinə «təsir» terminini təklif edirlər. Eqo-vəziyyət terapiyası analitik bir üsul olsa da psixoanalizdən bir çox məqamda fərqlənir: Federn-in fikirlərini Weiss ilə birləşdirib, enerji nəzəriyyəsini klinik və eksperimental məlumatlarla dəyişiblər.
«Enerjilər və şəxsiyyətin funksiyası» bölməsi iki ikilik üzərində qurulur. Birincisi «şüurlu–şüursuz»dur: «bir şeyin şüurunda olmaq» deyəndə nəyi nəzərdə tutduğumuzu soruşurlar. Hipnozdan sonra əli yuxarı-aşağı hərəkət edən insan hərəkətin şüurundadır, lakin «bunu mən edirəm» deməz; yuxuda gəzən və ya çoxlu şəxsiyyətdən biri danışanda digərinin xəbəri olmadığı hallar göstərir ki, şüur tək deyil, şəxsiyyətin bir və ya bir neçə seqmentinin şüuru ola bilər. Bunun hüquqi nəticəsi də var: hərəkət hansı nöqtədə şüurludur və insan nə zaman məsuliyyət daşıyır?
İkinci ikilik «subyekt–obyekt»dir: insan varlığını təsvir etmək üçün yalnız şüurlu–şüursuz yetərli deyil. Subyekt — «mənim içimdə, mənim özümdən qaynaqlanan» təcrübədir, obyekt isə kənardan gələn. Eyni təcrübə hər ikisi ola bilər: «qız küçədə qaçırdı» cümləsini oxuyanda şəkil sözdən (obyektiv), detallar (sarışın, qarasaç) isə daxili stimuldan (subyektiv) gəlir. Müəlliflər bunu yuxu nümunələri ilə izah edirlər: yuxuda uşağı döyən adamı görürsən — kimi tanımırsan, ona yazığı gəlmirsən; yazığın gəlirsə, «təsirli eyniləşdirmə» başlayıb; adam sənə bənzəyirsə, obyekt hələ də obyektdir. Fəsil quru akademik üslubdadır; sistemli oxucu üçün faydalı, təsadüfi oxucu üçün ağırdır.
- Hər fəsil nəzəri çərçivəni klinik nümunələrlə izah edir
- Müəlliflər mənbələri və öz fərqli mövqelərini açıq göstərir
- Şəxsiyyət, enerji və dissosiasiya anlayışları addım-addım qurulur
- Dil akademik və terminlərlə yüklüdür
Struktural dissosiasiya və travma müalicəsi haqqında müasir klinik dərslik
Şəxsiyyəti «hissələrdən» ibarət görən və daha geniş yayılmış müasir yanaşma
Dissosiasiya və onun pozuntuları üzrə akademik toplu
Bu hissə yuxu nümunələri ilə bitir: yuxuda adamın uşağı döydüyünü görmək obyekt təcrübəsidir; uşağa yazığı gəlmək «təsirli eyniləşdirmə»dir; uşağın özünə bənzəməsi isə koqnitiv və vizual oxşarlıq verir, amma uşaq yenə də obyektdir. Müəlliflər buradan eqo-vəziyyətin tərifinə keçəcəkləri enerji və eqo, öz və obyekt sərhədləri haqqında mühakimənin əsasını qoyurlar.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
