Kral Ölüyor
Uyğundur
- Ölüm, qorxu və həyatın sonu mövzusunda teatr mətni oxumaq istəyənlərə
- Absurd teatrın daha dərin və daha ciddi tərəfi ilə tanış olmaq istəyənlərə
- Teatr və ədəbiyyat tələbələrinə: pyesdə səhnə və dekor qeydləri də mənanın bir hissəsidir
Uyğun deyil
- Yüngül, sürətli və hadisəli pyes axtaranlara: əsas hadisə Kralın tədricən ölüm prosesidir
- Ölüm və ağır xəstəlik mövzusuna həssas olanlara: mətn bu mövzunu uzun və sıx şəkildə işləyir
- Əvvəlki absurd pyeslərdəki kimi zarafatlı, sürətli söz oyunları gözləyənlərə: bu pyes daha ağır və daha çox monoloqdur
Pyes rəsmi mərasimlə açılır: mühafizəçi Kralı, iki kraliçanı və həkimi elan edir, amma taxt salonu xarabadır, radiator soyuqdur, divarda çatlaq görünür. Birinci arvad Marguerite sərt və praktikdir: ikinci arvad Marie-ni «gözlərin qızarıb, gözəlliyin pozulur» deyə danlayır və həkimlə danışdığını bildirir — Kral öləcək, onu bu haqda xəbərdar etmək lazımdır. Marie ağlayır və «ona demə, özü başa düşsün» yalvarır. Marguerite isə «hazırlaşmaq üçün illərin var idi, siz bal və bayram keçirirdiniz» deyir.
Ölkənin vəziyyəti Kralın bədəni kimi dağılır: Marguerite-nin sözlərinə görə sərhədlər kiçilib, torpaq «qruyer pendiri kimi deşik-deşikdir», əhali doqquz milyarddan bir milyarda enib, ordu döyüşmək istəmir. Həkim (eyni zamanda cərrah, cəllad, bakterioloq və ulduzşünas) səma xəbərləri gətirir: Mars Saturnla toqquşub, günəş gücünün 50–70%-ni itirib, yaz iki yarım saat əvvəl çıxıb getdi, buludlardan qurbağa yağır. Juliette isə «living-room»u süpürə bilmədiyindən şikayətlənir, hər dəfə hörümçək toru təmizləyir.
Kral I Berenger yalın ayaqla, ağrılar içində girir: qolları, ayaqları keyləşib, belinin ağrısı var, amma özünü hələ hökmdar sayır. Mühəndis axtarır, buludlara qadağa qoyub, hörümçək torlarından qorxur. Marie ona dəstək olur, Marguerite isə Krala deyir: «Öləcəksiniz». Kral inkar edir: «Bilirəm, hamımız bilirik, vaxtı gələndə deyərsiniz; qırx il, əlli il, üç yüz il sonra, istədiyim vaxt». Marguerite dəqiqləşdirir: «Bir saat yarımdan sonra, tamaşanın sonunda öləcəksən».
Kral hakimiyyətini sübut etməyə çalışır və hər cəhd uğursuz olur: mühafizəçiyə hamını həbs etməyi əmr edir, o isə daşa dönüb tərpənə bilmir; «həkimin başı düşsün» əmr edir, heç nə olmur; Marguerite-nin tacı düşsün deyir, düşən öz tacı olur. Mühafizəçi, Juliette və Marie dönə-dönə «Yaşasın Kral!» deyir, Kral yıxılır, yenidən qalxır — səhnə «faciəvi kukla oyunu» kimi oynanmalıdır. Sonda Kral Marie-yə «mənə gəl, məni qucaqla» əmr edir, Marie yerindən tərpənə bilmir.
- Mühafizəçinin elanları və saray mərasimi ölümü teatral spektaklın içinə salır
- Kosmik fəlakət xəbərləri (Mars-Saturn toqquşması, günəşin zəifləməsi) pyesi sadə «xəstəlik hekayəsi»ndən alleqoriyaya çevirir
- İki kraliça iki mövqeyi təmsil edir: Marguerite qəti, Marie yalvarışla və ümidlə
- Kralın hakimiyyət «sınaqları» (mühafizəçi, tac, başın düşməsi) səhnədə görünən acizliyi göstərir
Müəllifin başqa böyük pyesi, kütlə təzyiqi və fərd mövzusunda
Sonun yaxınlaşması haqqında tamamilə qapalı bir absurd pyes
Ölümü qəbul etməyə çalışan insan haqqında klassik novella
Oxunan hissənin sonunda Kral Marie-yə «mənə gəl, məni qucaqla» əmr edir. Marie «gələcəm, gələcəm» deyir, amma qollarını qaldıra bilmir, hətta «yeriməyin üçün nə etmək lazım olduğunu unutdum» deyir. Marguerite həkimə deyir ki, Marie sevginin hər şeyə qadir olduğunu sanır, amma şərait dəyişib. Bundan sonrası bu rəyin dairəsindən kənardadır.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
