Mavi Trenin Esrarı
Uyğundur
- Klassik "qapalı dairə" detektiv janrını, Erkul Poaronun məntiqi metodunu sevən oxuculara
- Zinət əşyaları oğurluğu, saxta kimlik və maskalanmış cinayətkarlar mövzusunda intriqadan zövq alanlara
- Aqata Kristinin bütün əsərlərini ardıcıl oxumaq istəyən, Poaro seriyasının erkən nümunələrinə maraq göstərənlərə
Uyğun deyil
- Müasir, sürətli templi trillerlərə öyrəşmiş, 1920-ci illərin ədəbi tempinə səbri çatmayan oxuculara
- Kristinin daha sonrakı, daha yetkin hesab edilən əsərlərini (məs. "Şərq Ekspressində Qətl") gözləyənlərə — bu, müəllifin özünün belə bəyənmədiyi, tələsik yazılmış nisbətən erkən əsərdir
- Baş qəhrəmanla dərin emosional bağ axtaran oxuculara — ilk fəsillər Poarodan kənar, çoxsaylı ikinci dərəcəli personajların tanıdılmasına həsr olunub
Roman, Boris Krassnine adlı rus mühacirin, "Olqa Demiroff" adlı tərəfdaşı ilə birlikdə, kiçik qəhvəyi kağız qutuda gizlədilmiş sirli qırmızı daşları varlı bir amerikalıya satmasını təsvir edir. Səhnə paranoyakdır — pəncərədən küçəni izləyən kölgələr, "izlənirik" şübhəsi, əməliyyatdan dərhal sonra hər ikisinin fərqli istiqamətlərə yoxa çıxması.
Alıcı-amerikalı gedən kimi, Olga sirli bir fikir səsləndirir: "Onları hökmən bir qadına hədiyyə edəcək... Əsl maraqlı olan ondan sonra nə baş verəcəyi". Bu qısa replika, oxucuya daşların gələcək faciənin mərkəzinə çevriləcəyini əvvəlcədən (spoylersiz) sezdirir.
İkinci fəsildə diqqət tamam başqa bir personaja keçir: eyni gecə, sakit, tələsməyən addımlarla gəzən ağ saçlı, zərif geyimli bir kişi. O, yolda təsadüfən "iki sokak sərsərisinin yaşlı bir amerikalını soymaq" cəhdinin uğursuz alındığını eşidir — bu təsadüfi epizod, sonradan bütün süjetlə bağlı olacaq.
Ağ saçlı adam, Parisin zəngin məhəlləsindəki nüfuzlu (amma reklamsız işləyən) sərraf D. Papopolousun evinə gəlib, üzünü kiçik qara maska ilə örtərək özünü sirli "Mösyö le Marki" adı ilə təqdim edir. Papopolousun onu ehtiramla qarşılaması, bu iki personajın arasında əvvəldən mövcud, qeyri-qanuni bir iş münasibətinin işartısını verir.
- Kristi romanı Poarodan kənar, çoxsaylı fərqli personaj xəttləri ilə açır — klassik "hər kəs kimdirsə əslində başqasıdır" strukturunun zəmini məhz bu ilk fəsillərdə hazırlanır
- Maska, saxta ad ("Mösyö le Marki") və gizli kimlik motivi romanın əvvəlindən elə qabarıq verilir ki, bu, kitabın əsas mövzusunun açar açarı olduğunu (hər kəsin bir maskası var) sezdirir
Eyni "qapalı nəqliyyat vasitəsində qətl" formulunun, Kristinin daha yetkin dövründə yazılmış, ən məşhur nümunəsi
Sayta əvvəllər əlavə edilmiş, oxşar zinət əşyası/oğurluq intriqası daşıyan başqa bir Kristi əsəri
Qısa cavab: Rut Ketterinqi öldürən ərı Derek Ketterinq deyil. Qatil Van Aldinin katibi mayor Riçard Naytton (Knighton) çıxır; Rutun qulluqçusu Ada Meyson isə onun əlaltısıdır və əsl adı Kitti Kiddir. Poaro hər ikisini Mavi Qatarda ifşa edir.
Derek həbs olunur, çünki rəqqasə Mirelle onu Lyon stansiyasından əvvəl Rutun kupesindən çıxarkən gördüyünü deyir. Derek özü Ketrin Qreyə kupeyə girdiyini, amma Rutu yatmış görüb səssizcə çıxdığını söyləyir. Poaro isə razı qalmır: qurbanın üzü tanınmaz hala salınıb və bunun niyə edildiyi onu rahat buraxmır. Mirelle də sorğuda Lyondan sonra Rutun artıq ölü olduğunu bildiyini dilindən qaçırır.
Poaronun qurduğu ssenari belədir. Naytton Parisdən sonra qatara minir və Rutun pəncərədən baxdığı anda boynuna ip dolayır. Naytton və Ada Meyson cəsədi yorğana bürüyüb qonşu kupedə baqajın arasına qoyur. Naytton zinət əşyaları qutusunu götürüb qatardan tullanır. Lyon vağzalında Ada Meyson Rutun paltarını geyinir, şapkanın altına qonur bukləler yerləşdirir və yemək səbəti alır. Çarpayı hazırlayan kondüktora qulluqçusunu Parisdə qoyduğunu deyir və arxası koridora dönük pəncərə önündə durur. Beləcə Rut o vaxt hələ sağ sayılır. Lyondan əvvəl isə Ada cəsədi çarpayıya uzadır, kişi paltarı geyinib qatardan düşür və Pariqə, Ritz otelinə qayıdır. Nayttonun otelə «gördüyünü» deməsi onun alibisi olur. Üzün əzilməsinin səbəbi də budur: kondüktor cəsədin onunla danışan qadın olmadığını fərq edə bilməsin.
Naytton adı hələ sürətlə danışılan «Marki»dir, tanınmış zinət əşyası oğrusu. Van Aldin onu cəmi iki ay əvvəl katib götürüb. Naytton Ketrin Qreyə vurulur və Derekin də ona yarışdığını görəndə günahı onun üstünə atır. Poaro onu belə tələyə salır: Van Aldin və Nayttonla birlikdə yenidən Mavi Qatara minir. Lyonda qatardan düşənin kişi paltarlı bir qadın, yəni Kitti Kid olduğunu bildirir və Nayttonun düşürdüyü siqaret qabını ona uzadır. Bitişik kupedə gizlənmiş Fransa polisi də onu «Mösyö le Marki» deyə həbs edir.
Sonda Van Aldin Poaroya minnətdarlığını bildirir. Derek azad olunur və Sent-Meri-Mid istiqamətində Nitsadan yola düşür. Lenoks Tamplin Ketrinlə bağlı yanıldığını etiraf edir. Poaro ona deyir ki, qatilin qatarda olmaya biləcəyi fikri onun həqiqətə doğru ilk işığı olub. Roman uzaqdan eşidilən Mavi Qatarın fiti ilə bitir.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
