Gayriresmi Yüzüklerin Efendisi Yemek Kitabı
Uyğundur
- Tolkien pərəstişkarlarına və onlara hədiyyə axtaranlara
- Mövzulu qonaqlıq, film marafonu və ya doğum günü hazırlayanlara
- Avropa kənd mətbəxini (çörək, yahni, piroq) sınamaq istəyən ev aşpazlarına
Uyğun deyil
- Tolkienin əsərləri haqqında təhlil və ya ədəbi şərh gözləyənlərə
- Sürətli, gündəlik, az inqrediyentli reseptlər axtaranlara
- Alkoqoldan uzaq duranlara — içkilər bölməsinin bir hissəsi şərab, bal şərabı və likörə əsaslanır
Kitabın əsas fikri sadədir: Tolkienin dünyasında yemək təsadüfi dekor deyil. Müəllif girişdə xatırladır ki, hər iki böyük roman macəradan əvvəl bir ziyafətlə başlayır və Tolkien üçün yemək-içmək dostluq, sevgi, ümid və ev deməkdir. Bu baxış bucağı kitabın strukturunu da müəyyən edir: fəsillər janra görə deyil, hobbitin gün rejiminə görə düzülüb — səhər yeməyi, «ikinci səhər yeməyi», saat on bir qəlyanaltısı, nahar, çay vaxtı, axşam və gecə yeməyi. Bu, kitabı adi resept toplusundan fərqləndirən ən uğurlu tapıntıdır.
Reseptlər romandakı konkret səhnələrə bağlanır: Semin «coney» (dovşan) yahnisi, Bilbonun toxumlu kökələri, «Prancing Pony» mehmanxanasının kartof şorbası, Fermer Maqqotun göbələk yeməyi, Beornun bal kökələri və bişmiş pendiri. Lembas resepti yaxşı nümunədir: un, kərə yağı, qaymaq, darçın — yəni əslində şirin, xırtıldayan qoğal; banan yarpağına bükülüb iplə bağlanır. Sehrli elf çörəyinin «bir dişlə bütün gün doyurması» təbii ki, reseptə keçmir, amma təqdimat Tolkien ruhunu yaxşı tutur.
Kitabın mətbəx səviyyəsi qarışıqdır. Bir tərəfdə 15 dəqiqəlik asan qəlyanaltılar, digər tərəfdə «Çətin» işarəli, 9–10 saatlıq hazırlıq tələb edən Miruvor var: alma suyu, maya, üç funt bal və otlarla qıcqırdılan, demijon və tıxac tələb edən ev bal şərabı. Semin yahnisində isə dovşan əti, konyak, qırmızı şərab və sonda əridilən 80%-lik qara şokolad var — maraqlı, amma həftəiçi axşam üçün deyil. Bir sözlə, bu kitab gündəlik mətbəxdən çox xüsusi günlər üçündür.
Oxuduğumuz nüsxənin dili ayrıca qeyd olunmalıdır. Mətndə açıq maşın tərcüməsi izləri var: bəzi resept adları tərcüməsiz qalıb (Sam’s Coney Stew), Bilbonun məşhur «yüz on birinci» ad günü bir yerdə «yetmiş birinci» kimi yazılıb, bir reseptdə inqrediyent «itburnu» kimi verilir, göstərişdə isə «ardıc giləmeyvəsi» çıxarılır. Soba temperaturları Fahrenheitlə (325°, 425°), ölçülər unsiya və funtla verilib — türk mətbəxi üçün çevirmək lazımdır. Bu qüsurların Teras Kitabın rəsmi nəşrində olub-olmadığını yoxlaya bilmədik; kitabı alan oxucu rəsmi nəşri seçməlidir.
Kitabın sonundakı təşəkkür bölməsi xoş sürprizdir: müəllif etiraf edir ki, «Üzüklərin Hökmdarı»nı oxumaq üçün üç-dörd dəfə cəhd edib, çünki darıxdırıcı giriş hissəsindən keçə bilməyib; yalnız illər sonra Orta Dünyanın cazibəsini kəşf edib. Bu səmimi qeyd kitabın ruhunu yaxşı ifadə edir — bu, alim yox, pərəstişkar işidir. Yekunda: Tolkien sevən və mətbəxdə vaxt keçirməyi xoşlayan oxucu üçün gözəl, fotoşəkilli hədiyyə; ədəbi dərinlik axtaranlar üçün isə səthi.
- Fəsillərin hobbitin gün rejiminə görə qurulması
- Hər reseptdə çətinlik səviyyəsi, vaxt və porsiya göstəricisi
- Romandakı səhnələrə bağlanan yemək adları və tam səhifəlik fotoşəkillər
Sevimli bir dünyanın süfrəsini tarixi kontekstlə real mətbəxə gətirir
Kitabdakı reseptlərin çoxunun qaynağı — Bilbonun gözlənilməz qonaqlığı ilə başlayan roman
Eyni janr: fantastik ədəbiyyatın süfrəsini evdə yaratmaq
Kitabın sonundakı təşəkkür bölməsi xoş sürprizdir: müəllif etiraf edir ki, «Üzüklərin Hökmdarı»nı oxumaq üçün üç-dörd dəfə cəhd edib, çünki darıxdırıcı giriş hissəsindən keçə bilməyib; yalnız illər sonra Orta Dünyanın cazibəsini kəşf edib. Bu səmimi qeyd kitabın ruhunu yaxşı ifadə edir — bu, alim yox, pərəstişkar işidir.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
