Gayriresmi Yüzüklerin Efendisi Yemek Kitabı
Uygun
- Tolkien hayranlarına ve onlara hediye arayanlara
- Temalı davet, film maratonu ya da doğum günü hazırlayanlara
- Avrupa köy mutfağını (ekmek, yahni, turta) denemek isteyen ev aşçılarına
Uygun değil
- Tolkien’in eserleri hakkında analiz ya da edebi yorum bekleyenlere
- Hızlı, gündelik, az malzemeli tarifler arayanlara
- Alkolden uzak duranlara — içecekler bölümünün bir kısmı şarap, bal şarabı ve likör temelli
Kitabın ana fikri basit: Tolkien’in dünyasında yemek rastgele bir dekor değil. Yazar girişte, iki büyük romanın da maceradan önce bir ziyafetle başladığını ve Tolkien için yiyip içmenin dostluk, sevgi, umut ve yuva anlamına geldiğini hatırlatıyor. Bu bakış kitabın yapısını da belirliyor: bölümler yemek türüne göre değil, hobbitin öğün düzenine göre sıralanmış — kahvaltı, «ikinci kahvaltı», on bir öğünü, öğle, çay saati, akşam ve gece yemeği. Kitabı sıradan bir tarif derlemesinden ayıran en başarılı buluş bu.
Tarifler romandaki belirli sahnelere bağlanıyor: Sam’in «coney» (tavşan) yahnisi, Bilbo’nun tohumlu kekleri, Prancing Pony hanının patates çorbası, Çiftçi Maggot’un mantar yemeği, Beorn’un bal kekleri ve fırınlanmış peyniri. Lembas tarifi iyi bir örnek: un, tereyağı, krema, tarçın — yani aslında tatlı, gevrek bir kurabiye; muz yaprağına sarılıp iple bağlanıyor. Büyülü elf ekmeğinin «tek lokmayla bütün gün doyurması» elbette tarife geçmiyor, ama sunum Tolkien ruhunu iyi yakalıyor.
Kitabın mutfak seviyesi karışık. Bir yanda 15 dakikalık kolay atıştırmalıklar, öbür yanda «Zor» işaretli, 9–10 saatlik hazırlık isteyen Miruvor var: elma suyu, maya, üç pound bal ve bitkilerle fermente edilen, damacana ve tıpa gerektiren ev yapımı bal şarabı. Sam’in yahnisinde ise tavşan eti, konyak, kırmızı şarap ve en sonda eritilen %80 bitter çikolata var — ilginç ama hafta içi akşamı için değil. Kısacası bu kitap gündelik mutfaktan çok özel günler için.
Okuduğumuz nüshanın dili ayrıca belirtilmeli. Metinde açık makine çevirisi izleri var: bazı tarif adları çevrilmeden kalmış (Sam’s Coney Stew), Bilbo’nun meşhur «yüz on birinci» doğum günü bir yerde «yetmiş birinci» olarak yazılmış, bir tarifte malzeme «kuşburnu» diye verilirken talimatta «ardıç meyveleri» çıkarılıyor. Fırın sıcaklıkları Fahrenheit (325°, 425°), ölçüler ons ve pound cinsinden — Türk mutfağı için çevirmek gerekiyor. Bu kusurların Teras Kitap’ın resmi baskısında olup olmadığını doğrulayamadık; kitabı alacak okur resmi baskıyı tercih etmeli.
Kitabın sonundaki teşekkür bölümü hoş bir sürpriz: yazar «Yüzüklerin Efendisi»ni okuyabilmek için üç dört kez denediğini, çünkü sıkıcı giriş bölümünü aşamadığını itiraf ediyor; Orta Dünya’nın cazibesini ancak yıllar sonra keşfetmiş. Bu samimi not kitabın ruhunu iyi özetliyor — bu bir akademisyen değil, bir hayran işi. Sonuç olarak: Tolkien seven ve mutfakta vakit geçirmeyi seven okur için güzel, fotoğraflı bir hediye; edebi derinlik arayanlar içinse yüzeysel.
- Bölümlerin hobbitlerin öğün düzenine göre kurgulanması
- Her tarifte zorluk seviyesi, süre ve porsiyon bilgisi
- Romandaki sahnelere bağlanan yemek adları ve tam sayfa fotoğraflar
Sevilen bir dünyanın sofrasını tarihsel bağlamıyla gerçek mutfağa taşıyor
Kitaptaki tariflerin çoğunun kaynağı — Bilbo’nun beklenmedik davetiyle açılan roman
Aynı tür: fantastik edebiyatın sofrasını evde kurmak
Kitabın sonundaki teşekkür bölümü hoş bir sürprizdir: yazar «Yüzüklerin Efendisi»ni okumak için üç dört kez denediğini, çünkü sıkıcı giriş kısmını geçemediğini; yalnızca yıllar sonra Orta Dünya'nın büyüsünü keşfettiğini itiraf eder. Bu samimi not kitabın ruhunu iyi ifade eder — bu, bilgin değil hayran işidir.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
