Sokrates Peygamber midir?
Uyğundur
- Sokratı dini-müqayisəli perspektivdən oxumaq istəyən oxuculara
- İslam, Tövrat və İncildə peyğəmbərlik anlayışının ümumi izahını sadə dildə görmək istəyənlərə
- Sokratın «Müdafiə»sinin əsas tezislərini Türkiyə kontekstində müzakirə olunan şəkildə oxumaq istəyənlərə
Uyğun deyil
- Akademik fəlsəfə tarixi axtaranlara: kitab inanc əsaslı şərhdir
- Sokrat haqqında yalnız tarixi mənbələrə əsaslanan təhlil axtaranlara
- Dini mətnlərə şübhə ilə yanaşan və tənqidi analiz gözləyənlərə: müəllif İslam perspektivini əsas götürür
Bölüm biliyin mənşəyi sualı ilə açılır: bilik doğuşdan gələnmi, sonradan əldə olunurmu? İkinci sual: insan həqiqətə tək başına çata bilərmi? Müəllif Cemal Duruk filosofların və peyğəmbərlərin bu suala fərqli cavab verdiyini yazır: peyğəmbərlər insanın Tanrının yol göstərməsi olmadan həqiqəti tapa bilməyəcəyində həmfikirdir və peyğəmbərlik anlayışının özü insanın tək başına doğruya çata bilməyəcəyi və bələdçiyə möhtac olduğu inancına əsaslanır. Sonra «nübüvvət», «nəbi» və «rəsul» anlayışları lüğəvi mənada izah olunur: nəbi xəbərə, rəsul isə xəbər daşıyan elçiyə vurğudur.
Müəllif peyğəmbərlərin insan olduğunu vurğulayır: Quranda «Deyin, mən də sizin kimi bir bəşərəm, yalnız mənə vəhy olunur» deyilir; peyğəmbərlər ruhani varlıq yox, insanlar arasından seçilmişlərdir. Bütün peyğəmbərlərin beş ortaq xüsusiyyəti sadalanır: sıdq (doğruluq), əmanət (etibarlılıq), fətanət (yüksək ağıl və dərrakə), ismət (günahdan qorunma) və təbliğ (ilahi əmrləri dəyişdirmədən çatdırma). Hər biri ayə və hədislə nümunələndirilir: məsələn, Məhəmməd peyğəmbər Qureyşlilərə «dağın ətəyində düşmən atlıları var desəm inanarsınızmı?» soruşanda «bəli, səni heç vaxt yalan danışarkən eşitməmişik» cavabını almışdı.
Müəllif fətanətin «quru ağıl və məntiq deyil, dahilikdən də üstün bir dərrakə səviyyəsi» olduğunu, təbliğin isə peyğəmbərlərin ən mühüm vəzifəsi olduğunu bildirir. İsmət haqqında yazır ki, peyğəmbərlər nümunə ola bilməli olduqlarına görə günah və itaətsizlikdən qorunur; onların davranışları bütün insanların edə biləcəyi növdən olmalıdır, çünki əks halda insanlar «peyğəmbərlərin əmr etdikləri bizim gücümüzdən yuxarıdır» deyə bəhanə gətirərdi.
Bölümün ikinci yarısında peyğəmbərlərin həyatının mübarizə ilə keçdiyi vurğulanır: Adəm, Nuh, İbrahim, Musa, İsa, Əyyub, Yaqub, Yusif, Zəkəriyyə və Məhəmməd peyğəmbərlərin çəkdiyi çətinliklər sadalanır; onların əsas gücü səbr və təvəkkül idi. Rəvayətə görə 124 min və ya 224 min peyğəmbər gəlmiş, yalnız 25-nin adı Quranda keçir; sonra bu 25 peyğəmbərin adı və qısa təsviri (Adəm, İdris, Nuh, Hud, Saleh, İbrahim, Lut və s.) verilir.
- Kitab üç bölümlük sadə quruluşa malikdir: peyğəmbərlik anlayışı, antik Yunan və Sokrat, müqayisə
- Birinci bölüm peyğəmbərlərin xüsusiyyətlərini ayə və hədis nümunələri ilə izah edir
- Müəllif ərəb mənşəli terminləri (nübüvvət, fətanət, ismət) qısa lüğəvi izahlarla verir
- Mətn qısa abzaslarla və başlıqlarla bölünüb, oxumaq asandır
Sokratın məhkəmə müdafiəsinin Platon tərəfindən yazılmış əsas mətni
Sokratın başqa bir şagirdinin yazdığı xatirə və söhbətlər
Sokratın həyatı və fəlsəfəsini akademik yanaşma ilə izah edən yığcam giriş
Oxunan hissənin sonunda müəllif Quranda adı keçən peyğəmbərlərin siyahısına keçir: Adəm (Quranda 25 dəfə adı keçir, ilk insan və ilk peyğəmbər), İdris, Nuh, Hud, Saleh, İbrahim, Lut və s. hər biri qısa təsvirlə verilir. Bundan sonrası bu rəyin dairəsindən kənardadır.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
