Həyat Eşqi
Uyğundur
- Sağ qalma ədəbiyyatını, insan-təbiət qarşıdurmasını sevən oxuculara
- Qısa, sıx, hər cümləsi işlək klassik hekayələr axtaranlara
- Jack Londonun "Vəhşi Təbiətin Çağırışı"nı sevib eyni müəllifdən daha qısa bir əsər sınamaq istəyənlərə
- İnsan psixologiyasının həddi hallarda (aclıq, ümidsizlik) necə dəyişdiyini izləməyi sevənlərə
Uyğun deyil
- Mürəkkəb süjet xətləri, çoxlu personaj axtaran oxuculara — hekayə demək olar tək personaj üzərində qurulub
- Şiddət və fiziki əzab təsvirlərinə qarşı həssas oxuculara
- Müasir dillə yazılmış, sürətli tempolu əsər axtaranlara — 1907-ci il üslubu ağır və təsviridir
Hekayə yeknəsək, demək olar süjetsiz bir açılışla başlayır: iki kişi yamacdan enir, çayı keçir, heç bir ad çəkilmədən. London elə ilk sətirlərdən bu iki adamın artıq həftələrlə davam edən yorğunluğunu, sözlərin belə artıq mənasız qaldığı bir sükutu hiss etdirir.
Qəhrəman ayağını burxanda, Billin ona heç cavab vermədən, arxaya belə baxmadan getməsi hekayənin əxlaqi mərkəzini bir anda ortaya qoyur — bu, pisliklə yazılmış bir xəyanət deyil, sadəcə ekstremal şəraitdə instinktin necə hər əlaqəni kəsdiyinin sərt sübutudur.
Qəhrəman tək qaldıqdan sonra Londonun təsviri get-gedə daha fiziki, daha bədən-mərkəzli olur: ayaqqabıların içindəki islaqlıq, dizlərin aşınması, dilin quruması. Oxucu demək olar hər addımı bədəncə hiss edir.
Ən sarsıdıcı məqamlardan biri qəhrəmanın "başqa bir adamın izlərinə" rast gəlməsidir — sürünən izlər, sonra da qurdların didib-dağıtdığı sümüklər və özününkinə bənzər bir dəri heybə. Bu, Billin taleyinin sükutla açıqlanmasıdır: Bill də ölüb, üstəlik ağırlıq edən qızıl yükünü sona qədər özündən ayırmayıb — London bununla "qızıl" ilə "yaşamaq" arasındakı ironiyanı bir cümləyə sığdırır.
Bu andan sonra qəhrəman artıq qızılını çoxdan atmış, yalnız sağ qalmaqla məşğuldur — London kontrastı qəsdən qurur: Bill qızılla öldü, qəhrəman isə ondan imtina edərək sağ qalma şansı qazanır.
Xəstə, ölməkdə olan bir qurdun onu izləməyə başlaması hekayənin ən tanınmış obrazına gətirib çıxarır — iki ölməkdə olan varlıq, biri digərinin ölümünü gözləyərək, eyni istiqamətdə sürünür. London bunu heç bir metafora ehtiyac duymadan, sadəcə fiziki müşahidə ilə yazır, və elə bu səbəbdən daha güclü təsir buraxır.
- London cümlələri qısa, təsviri və təkrarlayıcı saxlayır — bu, qəhrəmanın tükənən şüurunun ritmini əks etdirir
- Hekayədə demək olar heç bir dialoq yoxdur (ilk səhnədən sonra) — bu, Londonun sağ qalma nəsrinin fərqləndirici üslub xüsusiyyətidir
- Coğrafi dəqiqlik (Böyük Ayı Gölü, Kanada Barrens bölgəsi) Londonun öz Klondike təcrübəsindən gəlir, sadəcə bədii uydurma deyil
- Hekayə 1907-ci ildə "The Century Magazine"də dərc olunub, sonradan "Love of Life and Other Stories" toplusunun ad hekayəsi olub
Eyni müəllifin Klondike qızıl axtarışı dövrünə həsr olunmuş, daha uzun və tanınmış əsəri
Eyni topludan, insan-təbiət qarşıdurmasını daha kəskin, daha qısa formada işləyən başqa bir hekayə
Qısa cavab: Qəhrəman burxulma səbəbindən topallayanda yoldaşı Bill tərəfindən tənha qoyulur, aclıqdan və yorğunluqdan az qala ağlını itirir və dənizə doğru sürünür. Xəstə bir qurd onu günlərlə izləyir; sonda qurdla son qarşıdurmadan sonra balina gəmisi «Bedford»un alimləri onu sahildə tapıb xilas edirlər.
Yolda qəhrəman Billin izlərinə rast gəlir, bir yerdə qurd izləri ilə qarışmış təzə sümüklər və özününkünə bənzər, qurd dişləri ilə deşilmiş geyik dərisi heybə tapır. Bu, Billə aid ola bilərdi; qəhrəman əvvəl «son gülmək haqqı onundur» deyə gülür, sonra bu pembə-ağ sümüklərin Billin olduğunu düşünüb susur. Billin altınlarını da, sümüklərini də götürmür və oradan uzaqlaşır.
Bu vaxt xəstə, gözləri çapaqlı bir qurd günlərlə onu izləyir, öləcəyini gözləyir. Qəhrəman da sürünür; ikisi də zəif, bir-birini ovlamağa çalışan iki yarımcan varlıq kimi təsvir olunur. Sonda qurdun dili qəhrəmanın əlinə toxunur, dişləri yüngülcə basır. Qəhrəman uzun müddət gözlədiyi anda əlini heyvanın çənəsinə keçirir, bütün ağırlığı ilə onun üstünə düşür. Yarım saat sonra boğazında isti bir yaşlıq hiss edir, arxası üstə çevrilib yatır.
«Bedford» gəmisində elmi tədqiqat qrupu olan alimlər sahildə qəribə bir məxluq görürlər: kor, şüursuz, nəhəng bir qurd kimi torpaqda qıvrılan, saatda təxminən on metr irəliləyən bir varlıq. Onu gəmiyə qaldırırlar.
Üç həftə sonra qəhrəman gəmidə yatağında gözlərindən yaş axa-axa kim olduğunu və başına nələr gəldiyini danışır, eyni zamanda anasından, günəşli Kaliforniyadan və portağal ağacları arasındakı evdən söhbət açır. Sonra yeməkxanada bol yeməyə baxıb başqalarının ağzına girən hər tikəyə ürək ağrısı ilə baxır, yemək qurtarar qorxusu ilə aşpazdan, kamarotdan, kapitandan ehtiyatı soruşur. Gün-gündən kökəlir; tayfalar gülümsəyirlər, çünki səbəbini bilirlər: o, səhər yeməyindən sonra tayfalardan çörək dilənir. Alimlər otağını axtaranda yastığın, döşəyin, hər küncün çörəklə dolu olduğunu görürlər. Hekayə «Bedford» San-Fransisko körfəzinə çatmamış bu qorxudan da qurtulmasını xatırladaraq bitir.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
