Gence Haya Yakışır!
Uygun
- Dinî değerler çerçevesinde gençliğe dair öğüt arayan okurlara
- Gençlerle sohbet için ayet, hadis ve kıssa derlemesi isteyen ebeveyn ve öğretmenlere
- Kısa, bağımsız yazılardan oluşan, her gün biraz okunan kitapları sevenlere
Uygun değil
- Ergenlik ve cinsellik konusunda bilimsel-psikolojik bir yaklaşım arayanlara
- Vaaz tonundan, bol ünlem işaretinden ve tekrardan yorulan okurlara
- Dinî metinleri tarihsel-eleştirel bağlamda incelemek isteyenlere
Önsöz kitabın dilini ve yöntemini hemen gösteriyor: yazar gence doğrudan «Ey Genç!» diye sesleniyor ve modern bir benzetme kullanıyor — ruh bilgisayara yüklenen bir yazılım programı gibidir, insanın «programı» ise fıtrattır; bilgisayar programsız işe yaramadığı gibi insan da fıtratına uygun yaşamazsa mutlu olamaz, «virüs» kapmamak için de bu programı vahiyle «güncellemek» gerekir. Benzetme genç okur için akılda kalıcı, ama metin ardından ayet ve hadis alıntıları zincirine geçiyor ve bu ritim kitap boyunca değişmiyor.
Kitaba adını veren yazı haya kavramını Hz. Yusuf kıssasıyla açıyor: rivayete göre vezirin hanımı Yusuf'a yaklaşırken odadaki putları örtüyor, nedenini soran Yusuf'a «putlardan utanıyorum» diyor, Yusuf ise «sen sahte ilahlarından haya ediyorsun da ben Rabbimden nasıl haya etmeyeyim?» cevabını veriyor. Yazar hayayı bir «oto-kontrol» olarak sunuyor: Allah'tan utanan insanlardan da utanır. Ardından gençliğin bir nimet olduğu hadislerle, ağustos böceği ile karınca masalıyla ve «dünyayı kurtarmak isteyip sonunda yalnızca kendini kurtarmaya çalışan» insanın ömür hikâyesiyle anlatılıyor. Bu kısım kitabın en sıcak ve etkili yeri.
«Örneklerimiz» yazısı Kur'an'daki kıssaları imtihan türlerine göre gruplandırıyor: eşlerle imtihanda Nuh, Lut ve Firavun'un eşi Asiye, iffetle imtihanda Yusuf ve Meryem, babayla imtihanda İbrahim, hastalıkla Eyüp, dünya nimetleriyle Süleyman, evlatla Yakup, kavimle Musa. Bu basit sınıflandırma kitabın en yararlı kısımlarından biri — genç okura Kur'an kıssalarını kendi hayatındaki zorluklarla ilişkilendirmesi için açık bir harita sunuyor.
«Gençliğin Cinsellikle İmtihanı» yazısı kitabın merkezî konusuna geçiyor. Yazar bugünkü gencin durumunu gerçek sorunlarla betimliyor: okumak için aileden uzakta yaşamak, kalabalık şehirde akraba ve mahalle desteğinin olmaması, internet, medya, yanlış arkadaşlar ve her yerden gelen cinsel uyarılar, üstelik evlilik önünde bin bir engel. Cinselliği inkâr etmiyor — onu yemek içmek kadar fıtri, insanı fiziksel ve ruhsal olarak rahatlatan bir ihtiyaç olarak tanımlıyor. Çözüm olarak ise gözü haramdan çevirmeyi, zinaya yaklaşmamayı ve evliliği gösteriyor.
Zayıf yanlar da bu yazıda açıkça görünüyor. «Flört ederek yapılan evliliklerde uzun soluklu bir ilişki olmamaktadır» gibi iddialar hiçbir araştırmaya dayanmıyor; çekirdek aileye, büyüklerin huzurevlerine yerleştirilmesine, annelerin çalışmasına ve çocukların kreşlere, «ne idiği belirsiz kişilere» emanet edilmesine yönelik eleştiriler tek solukta sıralanıyor, ama yazar hemen ardından bütün suçu ortama atmanın sorumluluktan kaçmanın en kolay yolu olduğunu da ekliyor. Metin bol ünlem, tekrar ve pürüzlü geçişlerle dolu; bazı yerlerde editörlük zayıflığı açıkça hissediliyor.
Sonuçta bu, dinî değerleri paylaşan okur için içten ve yürekten yazılmış bir öğüt kitabı: ayet ve hadislerin kaynakları dipnotlarda veriliyor, kıssalar gençlerin hayatına bağlanıyor, yazarın annelik ve danışmanlık deneyimi hissediliyor. Ancak ergenlik, cinsellik ve aile hakkında bilimsel temelli bilgi arayan okur burada bunu bulamayacak; kitabı daha çok sohbet ve tefekkür için bir başlangıç olarak görmek gerekiyor.
- Her yazı «Ey Genç!» hitabıyla doğrudan okura yöneliyor
- Ayet ve hadislerin kaynakları dipnotlarda veriliyor
- Kenar sütunlarda öne çıkarılmış cümleler
- Denemelerin yanında iki kısa hikâye ve bir piyes
Ergenliğe daha pratik ve psikolojik bir bakış — sitemizde incelemesi var
Aynı konuya bir çocuk psikiyatristinin bilimsel yaklaşımı — karşılaştırma için yararlı, sitemizde incelemesi var
Manevi değerler çerçevesinde yazılmış bir başka öğüt kitabı — sitemizde incelemesi var
«Gençliğin cinsellik sınavı» yazısı kitabın merkezî konusuna geçer. Yazar çağdaş gencin durumunu gerçek sorunlarla betimler: okumak için aileden uzakta yaşamak, büyük şehirde akraba ve mahalle desteğinin olmaması, internet, medya, yanlış arkadaşlar ve her yandan cinsel uyaranlar, aynı zamanda evliliğin önündeki pek çok engel. Cinselliği inkâr etmez — onu yeme-içme gibi doğuştan gelen bir gereksinim sayar.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
