Her Çocuk Farklı Düşünür
Uygun
- Çocuğunun dağınıklığıyla baş etmekte zorlanan, evde sürekli «topla şunu» kavgası yaşayan ebeveynlere
- Farklı mizaçta birden fazla çocuğu olan ailelere
- Sınıfta farklı öğrenme tarzlarına uygun yaklaşım arayan öğretmenlere ve bakıcılara
- Kısa testleri ve somut pratik önerileri seven okurlara
Uygun değil
- Bilimsel, kanıta dayalı çocuk psikolojisi arayanlara — «beyin tipi» kuramı bilimsel açıdan tartışmalı
- DEHB gibi klinik sorunlar için profesyonel tavsiye arayanlara
- Amerikan kültürüne ve tüketim bağlamına yabancı, yerel örnekler bekleyen okurlara
Önsözde «beyin fonksiyonu» uzmanı Arlene Taylor bir anaokulunda tek yönlü camın ardından çocukları gözlemlediğini anlatıyor: her şeyin yerli yerinde olmasını isteyen Jerry, çantasındakileri masaya özenle dizen Sally, yalnızca defter ve kalemle gelip «bilgisayarım olsa kâğıt taşımazdım» diyen Ellie, pencereden bakıp en sıra dışı fikirleri bulan Sam. Bu küçük portreler kitabın ana fikrini çok canlı biçimde sunuyor: çocuklar dünyayı farklı biçimlerde düzene sokuyor.
Taylor ardından beynin dört bölüme ayrıldığını, her insanda birinin «doğuştan üstün» olduğunu ve bu üstünlüğü kullanmanın enerji tasarrufu sağladığını öne sürüyor. Burada dikkatli olmak gerekiyor: beynin dört sabit «tipe» ayrılması ve «sinaptik geçiş direnci» gibi açıklamalar günümüz nörobiliminde kabul görmüş olgular değil, daha çok popüler bir model. Kitap bu modeli tartışmasız bir gerçek gibi sunuyor ve bu, en zayıf yanı.
Birinci bölüm ise daha inandırıcı ve kişisel bir tonla yazılmış. Nakone kendi çocukluğunu anlatıyor: annesi «The Brady Bunch»taki Carol Brady gibi mükemmel düzen seven, «her şeyin bir yeri vardır» diyen bir kadın, babası ise masasını kâğıt yığınları altında kaybeden, anahtarlarının «ayaklanıp kaçtığına» inanan bir adam. Küçük Lanna annesinin sistemine uymaya çalışıyor, «düzensiz» damgası yiyor. Yazarın vardığı sonuç basit ve etkileyici: kimse «haklı» ya da «haksız» değildi, sadece farklıydılar.
Bölümün merkezi mesajı ebeveynler için yararlı: düzen anlayışı tek bir doğru modele sığmaz, evler içinde yaşayan herkesin ihtiyaçlarına göre düzenlenmeli, farklılıklar yok edilmeye çalışılmamalı, fırsat olarak görülmeli. Yazar müşterisi olan yetişkinlerin çoğunun çocuklukta temel düzen becerilerini öğrenseydi bugün ona ihtiyaç duymayacağını yazıyor; bu da kitabın motivasyonunu açıkça gösteriyor.
«Çocuklar Çok Değişti» kısmında Nakone tüketim istatistiklerini sıralıyor: 4–12 yaş arası çocukların tüketimi 1990'dan bu yana üç katına çıkmış, evlerdeki eşyalar %50 artmış, çocuklara yönelik reklamlara bir yılda 15 milyar dolar harcanmış. Odalardaki «oyuncak mezarlığı» ve hangar ağırlığındaki okul çantaları üzerine gözlemler gündelik hayattan tanıdık. Ancak «çocukların %5'i depresyonda, 6 milyonu Ritalin kullanıyor» verileriyle düzenlilik arasında kurulan doğrudan bağ basitleştirilmiş görünüyor.
Türkçe çeviri akıcı, bazı sayfalar zor okunuyor. Kitap 2000'lerin Amerikan ailesine göndermeler yapıyor ve bazı örnekler eskimiş görünebilir. Buna rağmen «çocuğumu değiştirmek» yerine «çocuğumu anlamak» çağrısı ve pratik fikirleriyle birçok ebeveyne yararlı olabilir — yeterince eleştirel bir gözle okunmak şartıyla.
- Dört tip hayvan metaforlarıyla (Penguen, Köpek, At, Aslan) akılda kalıcı biçimde sunuluyor
- Her tip için ebeveyn ve çocuk testleri veriliyor
- Yazarın kişisel çocukluk hikâyesi konuyu insanileştiriyor
- İstatistiksel iddialar kaynaklarıyla veriliyor ama sonuçlar basitleştiriliyor
Çocuk davranışını değiştirmeye bilimsel araştırmalara dayanan daha sistemli bir yaklaşım — sitemizde incelemesi var
Gündelik ebeveynlik için kısa, pratik stratejiler — sitemizde incelemesi var
«Çocuklar çok değişti» bölümünde Nakone tüketim istatistiklerini sıralar: 4–12 yaş çocukların tüketimi 1990'dan beri üç katına çıkmış, evlerdeki eşyalar %50 artmış, çocuklara yönelik reklama bir yılda 15 milyar dolar harcanmış. Odalardaki «oyuncak mezarlığı» ve uçak bagajı kadar ağır okul çantalarına dair gözlemler gündelik hayattan tanıdıktır.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
