İkna
Uygun
- Klasik İngiliz romanını, özellikle Austen'ı sevenlere
- İkinci şans, pişmanlık ve olgun aşk hikâyelerini sevenlere
- İnce ironi ve karakter tasvirinden zevk alanlara
Uygun değil
- Olayların hızla geliştiği bir kurgu bekleyenlere
- 19. yüzyıl toplumunun unvan, miras ve evlilik hesaplarından sıkılanlara
- Çeviri kalitesine duyarlı olanlara — bu baskının dili zayıf
Roman Austen'ın en iyi açılışlarından biriyle başlıyor: Sör Walter Elliot canı sıkıldığında tek bir kitap okur — İngiltere baronetlerinin listesini, üstelik hep kendi ailesinin sayfasını. Bu tek cümleyle karakterin bütün özü ortaya çıkıyor: kibir, boşluk ve geçmişe bağlılık. Austen ardından aileyi tek tek tanıtıyor: babasına benzeyen, 29 yaşında hâlâ evlenmemiş olmaktan tedirgin Elizabeth; varlıklı Musgrove ailesine gelin gidip sürekli hastalıktan yakınan Mary; ve “zeki, sevimli ama ne babasının ne ablasının gözünde bir önemi olan” Anne.
İlk bölümlerin hicvi çok ince. Sör Walter borçlarını ödemek için tasarruf etmektense evini kiraya vermeyi seçiyor ama “ilan vermek” lafını bile duymak istemiyor. Deniz subaylarına duyduğu nefreti de açıkça söylüyor: donanma “kökü belirsiz adamlara” onur kazandırıyor ve denizciyi vaktinden önce yaşlandırıyor. Bayan Clay'in buna verdiği cevap — avukatlar, doktorlar, hatta din adamları da işlerinde yıpranır — ironik bir karşı darbe. Amiral Croft'un Kellynch'i kiralaması ise yeni zengin deniz subaylarıyla eski toprak aristokrasisi arasındaki değişimi güzelce gösteriyor.
Dördüncü bölüm romanın merkezindeki trajediyi açıyor. 1806'da on dokuz yaşındaki Anne ile genç, zeki ve cesur Frederick Wentworth birbirine derinden âşık oluyor, ama yüzbaşının ne ailesi ne serveti var. Lady Russell bu nişanı “geleceği belirsiz biriyle hayatını çöpe atmak” olarak görüyor ve Anne'i nişanı bozmaya ikna ediyor. Austen burada kimseyi yargılamıyor: Lady Russell iyi niyetli, ama unvan ve mevki önyargılarıyla “biraz körleşmiş” bir kadın. Sekiz yıl sonra 27 yaşındaki Anne ise gençliğinde temkini, yaşlandıkça romantizmi öğrendiğini düşünüyor.
Uppercross bölümleri Austen'ın komedi ustalığını gösteriyor. Mary ile kayınvalidesi birbirinden Anne'e gizlice yakınıyor: biri torunları şımarttığı, diğeri gelininin çocuk terbiyesi yüzünden. Her aile Anne'e kendi derdini anlatıyor, Anne ise herkesi sabırla dinliyor. Musgrove'ların yeni moda kızları Henrietta ve Louisa, onların arp ve piyanoyla doldurulmuş eski salonu — duvardaki portrelerin “şaşkınlıkla bakması” gibi ayrıntılar — Austen düzyazısının en güzel anları.
Wentworth geldikten sonra gerilim artıyor. Anne ile ilk karşılaşmaları birkaç saniye sürüyor ve Anne'in içinde “Bitti! En kötüsü bitti!” diye tekrarlanıyor. Sonra Mary umursamazca yüzbaşının sözlerini aktarıyor: “O kadar değişmiş ki onu tanıyamadım.” Bu cümle Anne'in içinde “sessiz, derin bir onur kırıklığı” olarak yankılanıyor. Austen bu duygusal anları hiç abartmıyor — bütün dram bakışlarda, yarım kalan cümlelerde ve nezaketin soğukluğunda saklı.
Bu baskı hakkında ayrı bir not: Tutku Yayınevi kitabı “İkna” yerine satış amacıyla “Aşk; Her Şeye Rağmen” adıyla çıkarmış, arka kapakta Wentworth “sıradan bir aileden gelen yakışıklı genç” olarak tanıtılıyor. Çeviride uzun, dolambaçlı cümleler. Romana verdiğimiz puan yüksek, ama ilk kez okuyacaklara daha güvenilir bir “İkna” çevirisi öneriyoruz.
- Austen'ın en ince ironisi (Sör Walter ve baronetler kitabı)
- Sessiz, iç dram — duygular bakışların ve nezaketin ardında
- Yeni zengin denizcilerle eski aristokrasi arasında toplumsal gözlem
Aynı yazarın daha ünlü ve neşeli aşk romanı
Temkin ile tutku arasındaki seçim teması
Toplumsal farklara rağmen olgunlaşan bir aşk
1806 yazında St. Domingo savaşından sonra terfi eden Frederick Wentworth, papaz olan ağabeyinin yanında, Monkford'da altı ay kalıyor. On dokuz yaşındaki Anne ile nişanlanıyorlar, ancak Sör Walter soğuk bir sessizlikle karşı çıkıyor, Lady Russell da Anne'i nişanı bozmaya ikna ediyor. Wentworth bunu Anne'in zayıflığı ve korkaklığı olarak görüyor, kırgın bir hâlde denize dönüyor ve savaşta başarı kazanarak zenginleşiyor. Anne ise bu arada yirmi iki yaşında Charles Musgrove'un evlilik teklifini reddediyor — Charles daha sonra Mary ile evleniyor.
Uppercross'ta Wentworth Anne'den kaçıyor, ona soğuk bir nezaketle davranıyor, Musgrove kızlarıyla — özellikle Louisa ile — vakit geçiriyor. Henrietta'nın eski yakını, kuzeni Charles Hayter kenarda kalıyor. Onuncu bölüme kadarki en etkileyici an şu: hasta küçük Charles'ın yanında diz çökmüş Anne'in boynuna küçük Walter yapışıp bırakmıyor ve birden biri çocuğu onun üzerinden alıyor. Anne bunun Wentworth olduğunu görüyor, ona teşekkür bile edemiyor ve ardından kendine gelmek için uzun bir yalnızlığa ihtiyaç duyuyor. Bu jest, sekiz yıl sonra ilk kez eski duyguların hâlâ sönmediğine işaret ediyor.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
