Kâğıttan Kentler
Uygun
- Klasik "gizemli kız" arketipini hem seven hem sorgulayan hikâyeler arayan genç ve genç yetişkin okurlara
- Gerçek coğrafyaya (Florida, Orlando) ve somut ipuçlarına dayanan "bulmaca-roman" yapısını sevenlere
- John Green'in "Bizim Yıldızımızdaki Kusur" gibi eserlerini seven, yazarın diğer kitaplarını keşfetmek isteyenlere
- Arkadaşlık, ilk aşk ve "başkasını gerçekten tanımak" temasını derin ama mizahi bir dille işleyen hikâyeler arayanlara
Uygun değil
- Hızlı, aksiyon odaklı bir macera romanı arayan okurlara — kitap büyük ölçüde diyalog ve iç ses üzerine kurulu
- Her şeyin net biçimde açıklandığı, tek anlamlı bir son isteyen okurlara — final kasıtlı olarak açık uçlu ve tartışmalı
- Metafor ve sembolizme duyarlı olmayan okurlara — kitabın temel fikri tam olarak "kâğıttan kent" metaforu üzerine kurulu
Roman, Quentin'in felsefi bir "giriş" monoloğuyla açılıyor — herkesin hayatında bir "ihtimal dışı" olay olduğunu, kendisininkinin ise sadece Florida'da Margo Roth Spiegelman'ın bitişiğinde büyümek olduğunu anlatıyor. Bu, kitabın tüm tonunu — gündelik hayatı tuhaf, neredeyse felsefi bir ışıkta görme biçimini — daha ilk sayfada kuruyor.
Sonra geriye, çocukluğa dönülür: eski bir donanma üssü olan Jefferson Park mahallesi, orada yaşayan sahte "Dr." Jefferson Jefferson (aslında zenginleşmiş bir portakal suyu satıcısı) hakkında komik bir anekdot, ve dokuz yaşındaki Quentin ile Margo'nun parkta bir ağacın altında ölü bir adam bulma anısı — travmatik ama iki çocuğu birbirine bağlayan bir an. Bu bölüm, kitabın "kayıp/kaybolma" temasını daha en baştan sessizce ekiyor.
Zaman atlıyor — lisenin son sınıfı. Margo artık okulun efsanevi, ulaşılmaz kızıdır, Quentin'den uzaklaşmıştır. Ama bir gece her şey değişir: Margo penceresinden içeri tırmanır ve erkek arkadaşının ihanetine karşı özenle planladığı bir intikam gecesine onu davet eder.
Gecenin kendisi somut, canlı ayrıntılarla anlatılır: ebeveynlerin uyanmaması için mahalle çevresinde dolanan araba, Margo'nun tel askıyla araba kapısını açması, koltuğun altına gizlenen çürümüş yayın balığı, tavana sprey boyayla çizilen "M" harfi. Kaotik görünse de bu, aslında Margo'nun askeri bir hassasiyetle yönettiği bir operasyondur — karakterinin sonraki bölümler için temel özelliğini şimdiden gösterir.
İkili, Orlando'nun ıssız şehir merkezine ulaşır, "Kuşkonmaz" adlı dev heykelin (resmi adı "Işık Kulesi") yanından geçer, sonra Margo'nun tanıdığı gece bekçisi Gus'un yanından SunTrust binasına girerler. Tam bu anda Margo'nun bakışlarında ilk kez tuhaf bir uzaklık belirir — Quentin'in henüz tam adlandıramadığı bir işaret.
Bu geceden sonra Margo okula gelmez. Quentin kısa sürede onun, sanki doğrudan kendisine yönelik izler bıraktığını fark eder: ilki bir Billy Bragg plağının arkasındaki Woody Guthrie fotoğrafıdır. Romanın geri kalanı bu izlerin peşindeki bir arayıştır; nasıl bittiği aşağıdaki spoiler bölümünde.
- Green'in dili hızlı, diyalog odaklı, genç sesini gerçekçi ve esprili biçimde yakalıyor — her replik kısa ve keskin
- Roman, birinci tekil şahsın (Quentin) sınırlı bakış açısıyla yazılmış — okur Margo'yu yalnızca Quentin'in gözünden görür, bu da kitabın ana temasına ("başkasını gerçekten tanımak") yapısal olarak hizmet ediyor
- Somut, doğrulanabilir coğrafi ayrıntılar (Orlando, Jefferson Park, SunTrust binası) hikâyeye belgesel bir gerçeklik katıyor
- Mizah ve hüzün arasında sık sık geçiş yapan bir ton — bir sahne komik (Dr. Jefferson Jefferson şakası), sonraki sahne aniden ciddi (ağacın yanındaki ceset anısı)
Aynı yazarın daha ünlü, hastalık ve kayıp temasını daha doğrudan işleyen eseri
Green'in bir başka "gizemli, ulaşılmaz kız" romanı — arkadaşlık ve kayıp temalı ilk eseri
Margo kaybolduktan sonra Quentin, Ben ve Radar onun bıraktığı izlerin peşine düşer: bir Billy Bragg plağının arkasındaki Woody Guthrie fotoğrafı, Walt Whitman'ın «Çimen Yaprakları». Sonunda Quentin «kâğıttan kent» kavramına ulaşır: harita şirketlerinin telif hakkını korumak için haritalara koyduğu uydurma yer adları. Bunlardan biri New York eyaletindeki Agloe'dur ve Quentin Margo'nun orada olduğunu anlar.
Mezuniyet günü Quentin, Ben, Radar ve Lacey mezuniyet cübbeleriyle arabaya binip Florida'dan Agloe'ya yola çıkar. Margo'yu eski bir binada, defterine yazı yazarken bulurlar. Sevinmez, aksine öfkelenir: bulunmak istememiştir. Tartışma sırasında Quentin'e şunu der: «Bana kızgın bile değilsin, Q! Küçüklüğümüzden beri kafanın içinde tuttuğun bana dair fikre kızgınsın!»
Diğerleri geri döner, Quentin ise Margo'yla kalıp konuşur. Margo Agloe'yu neden seçtiğini anlatır: «Kâğıttan bir kız için kâğıttan bir kent». Kız kardeşi Ruthie'yi arayıp her salı onu arayacağına söz verir ama eve dönmez. İkisi Margo'nun eski defterini toprağa gömüp çocukluklarını «defnederler». Birbirlerine yazacaklarına söz verip ayrılırlar. Quentin sevdiği ama peşinden gidemediği kızla vedalaşır.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
