Önce Hayaller Ölür
Uygun
- 1970'lerin Amerikan iş-suç romanlarını (Robbins, Wallace) sevenlere: hızlı olay örgüsü, bol diyalog, para ve güç üzerine kaba anlatım arayanlara
- Yayıncılık, reklam ve kitle iletişimi tarihine, «Playboy» dönemi dergi sektörüne ilgi duyanlara
- İnsanın ahlaki çöküşünü ve sonunda geri adım atışını izlemek isteyenlere
Uygun değil
- Açık cinsel sahnelere, uyuşturucu ve şiddet anlatımlarına toleransı olmayanlara: kitabın ana kısmı bunlarla dolu
- Kadın ve LGBT karakterlerin saygıyla anlatılmasını bekleyenlere: kaba sözler ve klişeler çok
- Tarihsel doğruluk ya da psikolojik incelik arayanlara: karakterler tipik, olay örgüsü melodramatik
Roman birinci tekil kişi ağzından başlıyor. Anlatıcı Gareth Brendan, Vietnam gazisi ve eski bir «Yeşil Bereli», Los Angeles'ta işsiz ve hangi günde uyandığını bile bilmiyor. Yağmurlu bir akşam yatağının yanında tanımadığı çıplak bir oğlan yatıyor ve bunun nasıl olduğunu hatırlamıyor. Gareth işsizlik bürosuna gidiyor: haftalık altmış dolarlık çekini dayısı John Lonergan'a verip on dolar komisyon yerine elli dolar nakit alıyor. Çek bürosunda Meksika kökenli memur Verita'yla tanışıyor.
Çek alındıktan sonra Lonergan'ın «tahsildarı» Bill, Gareth'e «bundan sonra sana kredi yok» diyor ve dayısının gece yarısı onu bürosunda beklediğini bildiriyor. Gareth akşamı Verita'yla geçiriyor, sonra Silver Stud barında Lonergan'la buluşuyor. Dayısı silik sesli, altın çerçeveli gözlüklü, «Brooks Brothers» ceketli bir adam; Gareth çocukluğundan beri ona «paçayı kaptırmış», babası ise onun uğruna hapse girmeyi göze alamayıp kendini pencereden atmış.
Lonergan ona tuhaf bir teklif yapıyor: haftalık «The Hollywood Express» gazetesini satın almak. Gazete kimsenin almadığı yarım bir şey, Lonergan ise yalnızca ilanlarını yönetecek, geri kalanı Gareth'in. Gareth hemen anlıyor ki ortada bir aklama düzeni var: nakit «kara para» ilan geliri gibi aklanacak, kendisine yalnızca yüzde on verilecek. «Bunun üzerinde düşünmem gerek» diyor.
Sabah Verita onunla geliyor. Gazetenin bürosu Santa Monica Bulvarı'nda eski bir depoda, sahibi Joe Persky yorgun, borçlu ve hiç defter tutmamış. Bill ondan bilgi almak için sözün tam anlamıyla yumrukla üstüne yürüyor. Verita, hesap uzmanı olarak, bir gün içinde bütün belgeleri düzenliyor ve Persky'nin Lonergan'a 19 bin, tedarikçilere 8 bin, devlete 37 bin dolar, toplam 64 bin dolar borçlu olduğunu ortaya çıkarıyor. Gareth «bu pisliğe bulaşmayacağım» diyerek çıkıyor ve «Lonergan istiyorsa kendi parasıyla alsın» diyor.
Eve döndüğünde başka bir sürpriz: tanımadığı oğlan, Bobby, geceden gitmemiş, daireyi temizlemiş, yemek hazırlamış, şık giyinmiş. Bobby zengin ve ünlü televizyon vaizi Sam Gannon'ın oğlu; babası onun eşcinsel olduğunu kabullenemiyor. Gareth bu oğlanla aslında hiçbir şey yaşamadığını, yalnızca bir gece konuşup içtiklerini hatırlıyor. Bobby ona âşık, «senin kölen olmak istiyorum» diyor.
Akşam Lonergan'ın kendisi dairesine geliyor, Bill'i de gönderiyor. Gareth, Bill'in darbesini önceden sezip onu yere seriyor, bıçağı boğazına dayıyor ve silahını alıyor. Sonra konuşma başka biçimde kuruluyor: Lonergan gazetenin borçlarının silinmesini ve gelirin yüzde yirmisinin Gareth'e verilmesini kabul ediyor. Gareth saçmalığın farkına varmaya başlıyor ama para kazanma hevesi onu tutuyor. Verita ona «yıldızların çakıştı, hayat yolun değişecek» diyor.
Gece kokainin etkisiyle Gareth, Bobby ve Verita'yla gelecekteki gazete hakkında konuşuyor. Planı «yeraltı basınla Playboy arası» bir yayın yaratmak: toplumun «hafif tatsız» yüzüne girip okura pisliğe bulaşmadan gerçeği iletmek. Bobby'ye «teknik sekreter» görevini öneriyor. Bu fikir ona garip bir güç veriyor; «yeryüzünde yapılacak iş kalmadığını» hissediyor. Geceyi Verita'yla geçiriyor, sabah ise Bobby'nin de gecede yer aldığını anlıyor.
- Anlatım birinci tekil kişiyle, kısa cümlelerle ve konuşma tonunda ilerliyor; diyaloglar kitabın büyük kısmını oluşturuyor
- Gazete ve dergi işi, reklam hileleri ve dağıtım pazarlıkları en canlı ve inandırıcı bölümler
- Karakterler tipik ve şematik: mafya babası, becerikli muhasebeci, saf genç, kurnaz dayı
- Kumar-uyuşturucu-mafya hattının açılması biraz aceleye geliyor ve tesadüflere yaslanıyor
- Cinsel sahneler, uyuşturucu ve şiddet anlatımları olay örgüsünde sık sık tekrarlanıyor ve bazen amaçsız görünüyor
Robbins'in başka bir ünlü romanı: iş, para ve güç mücadelesi
Aynı yazarın kadın kaderi ve para-suç hattıyla romanı
1960'larda «müstehcen yayın» davası ve toplumsal çatışma üzerine roman
Gareth ve Verita Lonergan'ın Beverly Hills'teki bürosuna gidiyor. Orada hukuk danışmanı Mark Coler bütün belgeleri hazırlamış, Lonergan Gareth'in imza atacağından emin. Verita, hukuk fakültesi mezunu hesap uzmanı olarak belgeleri okuyor ve şart koşuyor: şirketin eski borçları ve vergi yükümlülükleri için Lonergan tarafından imzalanmış bir garanti belgesi olmalı.
Coler direnmeye çalışıyor ama Lonergan razı oluyor ve garantiyi ertesi gün imzalamayı vaat ediyor. Aynı gün Persky haftalık yüz elli dolara editör olarak kalmayı kabul ediyor: Lonergan ona başka seçenek bırakmıyor. Böylece Gareth «bir gazetenin sahibi» oluyor ama parası yok ve dayısının borcunu da omuzluyor.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.