Kitabda Nə Var? Kitabda Nə Var?
Görünüm
Bize katıl
Kitapta ne var? Tartışma Hakkımızda
Azərbaycan English Русский Türkçe ✓
← İncelemeler
Roman

Önce Hayaller Ölür

Türkçesi: Önce Hayaller Ölür
Harold Robbins
İnceleyen: Türkanə Əliyeva12 Ekim 20261 dk okuma
İşsiz bir Vietnam gazisinin küçük bir bulvar gazetesinden kitlesel «erkek dergisi» imparatorluğu kurduğu, kumar-uyuşturucu-mafya hattına bulaştığı hızlı, kaba ve açık bir Amerikan romanı. En güçlü yanı gazete-dergi işinin ucuz numaralarının, reklam kampanyalarının ve mafya pazarlıklarının canlı anlatımı. Zayıf yanı çok sayıda açık cinsel sahne, uyuşturucu ve şiddet, kadınlara ve eşcinsel karakterlere kaba tutum ve sondaki aceleyle gelen «her şey ortaya çıktı» finali.
Bu kitap kime uygun?
Uygun
  • 1970'lerin Amerikan iş-suç romanlarını (Robbins, Wallace) sevenlere: hızlı olay örgüsü, bol diyalog, para ve güç üzerine kaba anlatım arayanlara
  • Yayıncılık, reklam ve kitle iletişimi tarihine, «Playboy» dönemi dergi sektörüne ilgi duyanlara
  • İnsanın ahlaki çöküşünü ve sonunda geri adım atışını izlemek isteyenlere
Uygun değil
  • Açık cinsel sahnelere, uyuşturucu ve şiddet anlatımlarına toleransı olmayanlara: kitabın ana kısmı bunlarla dolu
  • Kadın ve LGBT karakterlerin saygıyla anlatılmasını bekleyenlere: kaba sözler ve klişeler çok
  • Tarihsel doğruluk ya da psikolojik incelik arayanlara: karakterler tipik, olay örgüsü melodramatik
Okuyucular nasıl değerlendiriyor
Okunabilirlik 3.8/5 Akıcı
Olay hızı 3.8/5 Hızlı
Romantizm 2.9/5 Orta
40 kişi oy verdi
Giriş: Los Angeles'ta işsiz bir gazi, dayısının teklifi ve «Hollywood Express»
S. 1–25 · kitabın ≈%12'si (Birinci Kitap «Aşağı Kesim»in başı). Satın alma görüşmesi (s. 26–29) spoiler kısmındadır; kalan ≈%85 bu incelemede açılmaz.

Roman birinci tekil kişi ağzından başlıyor. Anlatıcı Gareth Brendan, Vietnam gazisi ve eski bir «Yeşil Bereli», Los Angeles'ta işsiz ve hangi günde uyandığını bile bilmiyor. Yağmurlu bir akşam yatağının yanında tanımadığı çıplak bir oğlan yatıyor ve bunun nasıl olduğunu hatırlamıyor. Gareth işsizlik bürosuna gidiyor: haftalık altmış dolarlık çekini dayısı John Lonergan'a verip on dolar komisyon yerine elli dolar nakit alıyor. Çek bürosunda Meksika kökenli memur Verita'yla tanışıyor.

Çek alındıktan sonra Lonergan'ın «tahsildarı» Bill, Gareth'e «bundan sonra sana kredi yok» diyor ve dayısının gece yarısı onu bürosunda beklediğini bildiriyor. Gareth akşamı Verita'yla geçiriyor, sonra Silver Stud barında Lonergan'la buluşuyor. Dayısı silik sesli, altın çerçeveli gözlüklü, «Brooks Brothers» ceketli bir adam; Gareth çocukluğundan beri ona «paçayı kaptırmış», babası ise onun uğruna hapse girmeyi göze alamayıp kendini pencereden atmış.

Lonergan ona tuhaf bir teklif yapıyor: haftalık «The Hollywood Express» gazetesini satın almak. Gazete kimsenin almadığı yarım bir şey, Lonergan ise yalnızca ilanlarını yönetecek, geri kalanı Gareth'in. Gareth hemen anlıyor ki ortada bir aklama düzeni var: nakit «kara para» ilan geliri gibi aklanacak, kendisine yalnızca yüzde on verilecek. «Bunun üzerinde düşünmem gerek» diyor.

Sabah Verita onunla geliyor. Gazetenin bürosu Santa Monica Bulvarı'nda eski bir depoda, sahibi Joe Persky yorgun, borçlu ve hiç defter tutmamış. Bill ondan bilgi almak için sözün tam anlamıyla yumrukla üstüne yürüyor. Verita, hesap uzmanı olarak, bir gün içinde bütün belgeleri düzenliyor ve Persky'nin Lonergan'a 19 bin, tedarikçilere 8 bin, devlete 37 bin dolar, toplam 64 bin dolar borçlu olduğunu ortaya çıkarıyor. Gareth «bu pisliğe bulaşmayacağım» diyerek çıkıyor ve «Lonergan istiyorsa kendi parasıyla alsın» diyor.

Eve döndüğünde başka bir sürpriz: tanımadığı oğlan, Bobby, geceden gitmemiş, daireyi temizlemiş, yemek hazırlamış, şık giyinmiş. Bobby zengin ve ünlü televizyon vaizi Sam Gannon'ın oğlu; babası onun eşcinsel olduğunu kabullenemiyor. Gareth bu oğlanla aslında hiçbir şey yaşamadığını, yalnızca bir gece konuşup içtiklerini hatırlıyor. Bobby ona âşık, «senin kölen olmak istiyorum» diyor.

Akşam Lonergan'ın kendisi dairesine geliyor, Bill'i de gönderiyor. Gareth, Bill'in darbesini önceden sezip onu yere seriyor, bıçağı boğazına dayıyor ve silahını alıyor. Sonra konuşma başka biçimde kuruluyor: Lonergan gazetenin borçlarının silinmesini ve gelirin yüzde yirmisinin Gareth'e verilmesini kabul ediyor. Gareth saçmalığın farkına varmaya başlıyor ama para kazanma hevesi onu tutuyor. Verita ona «yıldızların çakıştı, hayat yolun değişecek» diyor.

Gece kokainin etkisiyle Gareth, Bobby ve Verita'yla gelecekteki gazete hakkında konuşuyor. Planı «yeraltı basınla Playboy arası» bir yayın yaratmak: toplumun «hafif tatsız» yüzüne girip okura pisliğe bulaşmadan gerçeği iletmek. Bobby'ye «teknik sekreter» görevini öneriyor. Bu fikir ona garip bir güç veriyor; «yeryüzünde yapılacak iş kalmadığını» hissediyor. Geceyi Verita'yla geçiriyor, sabah ise Bobby'nin de gecede yer aldığını anlıyor.

Okuma deneyimi
  • Anlatım birinci tekil kişiyle, kısa cümlelerle ve konuşma tonunda ilerliyor; diyaloglar kitabın büyük kısmını oluşturuyor
  • Gazete ve dergi işi, reklam hileleri ve dağıtım pazarlıkları en canlı ve inandırıcı bölümler
  • Karakterler tipik ve şematik: mafya babası, becerikli muhasebeci, saf genç, kurnaz dayı
  • Kumar-uyuşturucu-mafya hattının açılması biraz aceleye geliyor ve tesadüflere yaslanıyor
  • Cinsel sahneler, uyuşturucu ve şiddet anlatımları olay örgüsünde sık sık tekrarlanıyor ve bazen amaçsız görünüyor
İçerik uyarısı
Kitapta çok sayıda açık cinsel sahne var (Gareth–Denise, Gareth–Eileen–Marissa, dergi çekimleri) ve cinsel eylemin anlatımı oldukça açıkUyuşturucu (kokain, esrar, LSD, meskalin, eroin) kitap boyunca gündelik yaşamın olağan bir parçası olarak anlatılıyorBobby'nin işkence görmesi ve tıbbi sonuçların anlatımı ağır şiddet ve cinsel şiddet sayılır (sayfa 55–60)Kampta katılımcılara zorla ilaç verilmesi, elektrikli «ritüel» ile cinsel aşağılama ve istismar sahneleri var (sayfa 82–83, 172–174)Los Angeles'taki lüks bir eşcinsel genelevde dokuz yaşındaki çocukların bulunması, açık cinsel betimleme olmadan ama dehşet verici biçimde ima ediliyor (sayfa 201)Eşcinsel karakterler çeviride aşağılayıcı sözlerle (özellikle «o biçim») ve klişelerle veriliyorAna karakterin çocukken dayısı tarafından cinsel istismara uğradığı yalnızca dolaylı ipuçlarıyla veriliyor (sayfa 188, 203); kitap bunu açıkça söylemiyorVerita ve Julio öldürülüyor; Verita 15. kattan düşerek ölüyor ve polis bunu intihar sayıyor
Bunu sevdiysen
The CarpetbaggersHarold Robbins

Robbins'in başka bir ünlü romanı: iş, para ve güç mücadelesi

79 Park AvenueHarold Robbins

Aynı yazarın kadın kaderi ve para-suç hattıyla romanı

The Seven MinutesIrving Wallace

1960'larda «müstehcen yayın» davası ve toplumsal çatışma üzerine roman

Spoiler
%14'ün sonu: satın alma belgeleri ve Lonergan'ın garantisi
⚠️ S. 26–29: Gareth, Verita ve hukuk danışmanı belgeleri nasıl imzalıyor. Alım-satım koşullarını bilmek istemiyorsan açma.

Gareth ve Verita Lonergan'ın Beverly Hills'teki bürosuna gidiyor. Orada hukuk danışmanı Mark Coler bütün belgeleri hazırlamış, Lonergan Gareth'in imza atacağından emin. Verita, hukuk fakültesi mezunu hesap uzmanı olarak belgeleri okuyor ve şart koşuyor: şirketin eski borçları ve vergi yükümlülükleri için Lonergan tarafından imzalanmış bir garanti belgesi olmalı.

Coler direnmeye çalışıyor ama Lonergan razı oluyor ve garantiyi ertesi gün imzalamayı vaat ediyor. Aynı gün Persky haftalık yüz elli dolara editör olarak kalmayı kabul ediyor: Lonergan ona başka seçenek bırakmıyor. Böylece Gareth «bir gazetenin sahibi» oluyor ama parası yok ve dayısının borcunu da omuzluyor.

Sorumluluk. Bu inceleme, yazarının kişisel değerlendirmesidir ve sorumluluk ona aittir. "Kitapta Ne Var?" platform olarak incelemenin içeriğinden sorumlu değildir. Eserin tüm hakları yazarına ve yayınevine aittir; kapak görseli yalnızca tanıtım amacıyla kullanılır.

Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
Sen nasıl değerlendiriyorsun?
Bu inceleme karar vermene yardımcı oldu mu?
Yorumlar · 0
Benzer kitaplar
İnceleme
Anadolu'nun beş kadim uygarlığını — Truva, Hititler, Urartu, Frigya ve Lidya — ayrı bölümlerde anlatan, serinin diğer kitaplarından daha doyurucu bir cep tarihi: Urartu bölümü arkeoloji tarihi, Asur kaynakları ve kent planlamasıyla zengin, ama metin yer yer akademik makale diline kayıyor, bazı rakamlar ve sınır iddiaları abartılı, kaynaklar da metin içinde gösterilmiyor.
3.5 / 5
İncelemeİdris Muxtarzadə
Anadolu Uygarlıkları — Truva, Hititler, Urartular, Frigler, Lidyalılar

Anadolu Uygarlıkları — Truva, Hititler, Urartular, Frigler, Lidyalılar

Salih Beher · Kurgu dışı
İnceleme
«Mahi»nin devamı, geçmiş zaman çizgisini sürdürüyor: Mahi ile Ali Asaf artık birlikte, ama ani bir saldırı, gizli tutulan ilişkiler ve Ali Asaf'ın tehlikeli mesleği mutluluklarının üzerine gölge düşürüyor. Bahar ile Selim'in paralel aşk hikâyesi ve aile sahneleri romana canlılık katıyor; ama ilk kitabın zayıflıkları — uzun iç monologlar, tekrarlanan jestler — burada da sürüyor, romantik sahneler ise daha çok yer kaplıyor.
3.2 / 5
İncelemeRafel Əlizadə
Mahi 2

Mahi 2

Tuğba Atıcı Coşar · Roman
İnceleme
Dünya Tarihi Derneği'nin kurucu başkanı Kevin Reilly'nin geniş ölçekli dünya tarihine tematik girişi — kitap doğrudan Büyük Patlama'dan başlayarak kozmik ve jeolojik tarihi insan türünün ortaya çıkışına kadar hızla izliyor, ardından yavaş yavaş kültür tarihinin büyük dönüm noktalarına geçiyor. Akademik titizlikle erişilebilir anlatıcılığı birleştiren nadir örneklerden biri.
4.5 / 5
İncelemeRafel Əlizadə
İnsanın Yolculuğu — Dünya Tarihine Kısa Bir Giriş

İnsanın Yolculuğu — Dünya Tarihine Kısa Bir Giriş

Kevin Reilly · Kurgu dışı
İnceleme
Dünyanın sekiz büyük dini geleneğini (Yahudilik, Hıristiyanlık, İslam, Hinduizm, Budizm, Taoculuk, Konfüçyüsçülük, Şinto) soru-cevap formatında 1000'i aşkın somut soruyla ele alan ansiklopedik bir inceleme — bu yazı yalnızca Yahudilik bölümünün "Tarih ve Kaynaklar" alt kısmını kapsıyor. Berrak, tarafsız, akademik titizlikte bir başvuru kitabı.
4.4 / 5
İncelemeAytən Həsənova
A’dan Z’ye Dinler Tarihi — Yahudilik’ten Şintoizm’e

A’dan Z’ye Dinler Tarihi — Yahudilik’ten Şintoizm’e

John Renard · Kurgu dışı
Esc — kapat · ↵ — aç
Metin