Önce Hayaller Ölür

Roman birinci şəxsin dilindən başlayır. Danışan Gareth Brendan, Vyetnam veteranı və keçmiş «Yaşıl bereli»dir, Los-Ancelesdə işsizdir və hansı gün oyandığını belə bilmir. Yağışlı bir axşam yatağının yanında tanımadığı çılpaq bir oğlan yatır və o, bunu necə baş verdiyini xatırlamır. Gareth işsizlik müavinəti idarəsinə yola düşür: həftəlik altmış dollarlıq çekini dayısı John Lonergana verir və komissiya çıxıldıqdan sonra əlli dollar nağd alır. Çek idarəsində Meksika əsilli işçi Verita ilə tanışdır.

Çek götürüləndən sonra Lonerganın «borc yığan» adamı Bill Garethə «bundan sonra sənə kredit yoxdur» deyir və dayısının gecə yarısı onu bürosunda gözlədiyini bildirir. Gareth axşamı Verita ilə keçirir, sonra Silver Stud barında Lonergan ilə görüşür. Dayısı özü zəif səsli, qızıl çərçivəli eynəkli, «Brooks Brothers» kostyumlu bir adamdır; Gareth uşaqlıqdan onun əlindən çıxa bilməyib, atası isə onun uğrunda həbsxanaya düşməməyi seçib özünü pəncərədən atıb.

Lonergan ona qəribə bir təklif edir: həftəlik «The Hollywood Express» qəzetini almaq. Qəzet kimsənin almadığı yarımçıq bir şeydir, Lonergan isə yalnız reklamlarını idarə edəcək, qalan hissə Garethindir. Gareth tez başa düşür ki, ortada pulun yuyulması sxemi var: nağd «qara pul» reklam gəliri kimi ağardılacaq, ona isə yalnız on faiz veriləcək. «Bunun üzərində düşünməliyəm» deyir.

Səhər Verita onunla gəlir. Qəzetin ofisi Santa Monika bulvarında köhnə bir anbardadır, sahibi Joe Persky yorğun, borcludur və heç bir hesab kitabı tutmayıb. Bill ondan məlumat almaq üçün sözün əsl mənasında yumruqla üstünə yeriyir. Verita, hesabçı kimi, bir günün içində bütün sənədləri nizamlayır və Perskinin Lonergana 19 min, təchizatçılara 8 min, dövlətə 37 min dollar, cəmi 64 min dollar borclu olduğunu üzə çıxarır. Gareth «bu pislikdə iştirak etməyəcəm» deyib çıxır və «Lonergan istəyirsə, öz pulu ilə alsın» deyir.

Evə qayıdanda başqa sürpriz: tanımadığı oğlan, Bobby, gecə yoxa çıxmayıb, mənzili təmizləyib, yeməyi hazırlayıb, əsl dəbli geyinib. Bobby varlı və məşhur televiziya vaizi Sam Gannonun oğludur; atası onun homoseksual olduğunu qəbul edə bilmir. Gareth bu oğlanla əslində heç nə yaşamadığını, yalnız bir gecə danışıb içdiklərini xatırlayır. Bobby ona vurulub, «sənin qulun olmaq istəyirəm» deyir.

Axşam Bill gəlib Garethi dayısının yanına çağırır; Gareth onun zərbəsini əvvəlcədən sezib yerə yıxır, bıçağı boğazına dayayır və silahını alır. Sonra Lonergan özü gəlir və söhbət başqa şəkildə qurulur: Lonergan qəzetin borclarının silinməsini, gəlirin isə yüzdə iyirmisinin Garethə verilməsini qəbul edir. Gareth ağılsızlıq etdiyini başa düşməyə başlayır, amma pul qazanmaq arzusu onu tutur. Verita ona «ulduzların üst-üstə düşüb, həyatın dəyişəcək» deyir.

Gecə kokainin təsiri altında Gareth Bobby və Verita ilə gələcək qəzet haqqında danışır. Onun planı «yeraltı mətbuatla Playboy arasında» bir nəşr yaratmaqdır: cəmiyyətin «yüngül xoşagəlməyən» tərəfinə girib oxucuya pisliyə bulaşmadan həqiqəti çatdırmaq. Bobbyə «texniki katib» vəzifəsi təklif edir. Bu fikir ona qəribə güc verir; «yeryüzündə görüləsi iş qalmadığını» hiss edir. Gecəni Verita ilə keçirir, səhər isə Bobbynin də gecədə iştirak etdiyini başa düşür.

• Nəsr birinci şəxsdə, qısa cümlələrlə, danışıq tonunda gedir; dialoqlar kitabın böyük hissəsini təşkil edir
• Qəzet və jurnal biznesi, reklam fəndləri və dağıtım pazarlıqları ən canlı və inandırıcı hissələrdir
• Personajlar tipik və sxematikdir: mafioz, bacarıqlı mühasib, sadəlövh gənc, hiyləgər dayı
• Qumar-narkotik-mafiya xəttinin açılması bir qədər tələsik və təsadüflərə söykənir
• Cinsi səhnələr, narkotik və zorakılıq təsvirləri süjetdə tez-tez təkrarlanır və bəzən məqsədsiz görünür