Daha İyi Hissetmek
Uyğundur
- Depressiya və ya davamlı münasibət problemləri ilə üzləşən, dərmana keçmədən əvvəl praktik alət axtaranlara
- Elmi əsaslı terapiya metodlarını sadə, addım-addım formatda öyrənmək istəyənlərə
- Konkret "Bunu Sınayın" tapşırıqları ilə öz üzərində iş görmək istəyən oxuculara
- Tərtib edilmiş, real həyata bənzər "müştəri" hekayələri üzərindən öyrənməyi sevənlərə
Uyğun deyil
- KİPT-lə digər terapiya məktəblərinin (məsələn, Bilişsel-Davranışçı Terapiya) müqayisəli akademik təhlilini axtaranlara
- Amerika/Kanada mədəni kontekstindən (pop-mədəniyyət istinadları, kişilərə xüsusi haşiyə bölmələri) uzaq, tamamilə neytral ton gözləyənlərə
- Ağır klinik depressiya keçirən və peşəkar müdaxilə əvəzinə yalnız kitaba güvənmək istəyən oxuculara — kitab özü də bunu tövsiyə etmir
Kitab bir "sirr"lə açılır: müəlliflərə görə xoşbəxtliyin açarı bank hesabınızda, karyeranızda, hətta arzuladığınız mətbəxdə deyil — ən çox vaxt keçirdiyiniz insanlarla əlaqələrinizdədir. Onlar depressiyanı da eyni prizmadan oxuyurlar: bunun səbəbi yalnız "səhv düşüncə tərzi" və ya beyin kimyası deyil, ətrafınızdakı insanlarla münasibətlərinizin keyfiyyətidir. Bu çərçivə, kitabın sonrakı bütün proqramının əsasını qoyur.
Metodun adı Kişilərarası Əlaqələr Psixoterapiyasıdır (KİPT, ingiliscə IPT) — 1970-ci illərdə Dr. Myrna Weissman və həyat yoldaşı Dr. Gerald Klerman tərəfindən işlənib hazırlanıb. Müəlliflərin qeyd etdiyinə görə, 250-dən çox tədqiqat KİPT-in dərmanla birgə və ya tək başına bir sıra əhval-ruhiyyə pozğunluqlarının müalicəsində effektiv olduğunu göstərib; metod Amerika və Kanada Psixiatriya Assosiasiyaları, Britaniyanın NICE İnstitutu və Cochrane Əməkdaşlığı tərəfindən "qızıl standart" kimi tanınır, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı isə onu qlobal səviyyədə tanınan cəmi iki psixoterapiya metodundan biri seçib.
Struktur baxımından kitab fəsillər əvəzinə "həftələrə" bölünüb — KİPT-in özünün qısamüddətli, 8-12 seanslıq terapiya modelini təqlid edərək. Hər həftə yeni bir bacarıq öyrədir və "Bunu Sınayın", "Motivasiya Söhbətləri" adlı təkrarlanan haşiyə qutuları ilə müşayiət olunur; Ron Freyin yazdığı "Kişi Söhbətləri" bölmələri isə xüsusilə kişi oxuculara ünvanlanıb (müəlliflər qadınların da bunları oxumaqdan zövq alacağına inanır).
Proqram boyu oxucuya dörd tərtib edilmiş "müştəri" müşayiət edir: 47 yaşlı məktəb rəhbəri Joan, təzəcə təqaüdə çıxmış və onun hər addımını planlaşdırmağa çalışan əri üzündən özünü "həbsxanada kimi" hiss etməyə başlayıb; təzə ana Ana, doğuşdan sonra köhnə həyatını (karyerasını, yuxusunu, tənhalığını) itirdiyi üçün gizli günahkarlıq hissi keçirir; ailənin "qara qoyunu" sayılan, qırx yaşında hələ də valideynləri ilə yaşayan və kuryerlik edən tənha John; və bir il əvvəl qardaşını xərçəngdən itirdikdən sonra dostlarından təcrid olunan gənc rəssam Becky. Müəlliflər bu dörd hekayəni real danışanlarla otuz ildən artıq işin tərtibi kimi təqdim edir, konkret adlar uydurma olsa da.
Müəlliflərin özləri haqqında yazdığı bölmə də maraqlıdır — Cindy Stulberg özünü zarafatla "Orange Is the New Black" izləyən nənə kimi təqdim edir, iyirmi ildən artıqdır KİPT tətbiq etdiyini deyir; Ron Frey isə keçmişdə Kanada Krallıq Atlı Polisinin baş psixoloq müavini olub, işi onu həbsxanalardan Şimal Qütb dairəsinə, hətta Hollivuda aparıb. İkisi birlikdə yalnız KİPT-ə həsr olunmuş bir institut qurub və uzun müddət tövsiyə edə biləcəkləri hazır kitab tapmadıqları üçün özləri yazmağa qərar veriblər.
Ton isə akademik deyil, səmimi və özünütənqidi — Cindy açıq etiraf edir ki, adətən yeni kitab alanda girişi keçib birbaşa lazım olan fəslə keçən oxuculardandır, buna görə oxucuya "istəsəniz birbaşa 1-ci Həftədən başlayın" deyə icazə verir. Müəlliflər 8 həftə ərzində nəzərəçarpan dəyişiklik vəd edir və vurğulayır ki, bundan faydalanmaq üçün rəsmi depressiya diaqnozu şərt deyil.
- Fəsillər əvəzinə "həftə" strukturu KİPT-in özünün qısamüddətli terapiya modelini simulyasiya edir — oxucu kitabı sanki 12 seanslıq terapiya kimi keçir
- Təkrarlanan "Bunu Sınayın", "Motivasiya Söhbətləri" və kişilərə xüsusi "Kişi Söhbətləri" haşiyə qutuları nəzəri məzmunu praktik tapşırığa çevirir
Depressiyaya elmi əsaslı, addım-addım özünəkömək formatında yanaşan digər klassik
Münasibətləri terapevtik dəyişikliyin mərkəzinə qoyan, bağlanma nəzəriyyəsinə əsaslanan yaxın mövzulu kitab
İlk həftələr (1-4) əsası qoyur: depressiyanın fiziki xəstəlik qədər real olduğunu qəbul etmək, öz "kişilərarası əlaqələr çevrənizi" xəritələmək, duyğuları adlandırmağı öyrənmək və KİPT-in dörd problem sahəsindən (matəm, rol münaqişəsi, keçid dövrü, əlaqə çatışmazlığı) birini seçib üzərinə fokuslanmaq.
Orta həftələr (5-8) hərəkətə keçirir: "SMART" hədəf qoymaq, yığılmış narahatlığı sərbəst buraxmaq, dəstək mənbələrini yenidən nəzərdən keçirmək və dəyişmək istədiyiniz konkret şeyi seçmək.
Son həftələr (9-12) isə gözləntilər arasındakı boşluğu bağlamağa ("Matrix" alıştırması ilə), çətin söhbətə əvvəlcədən hazırlaşmağa, addımı reallıqda atmağa və nəhayət qazanılan bacarıqları qeyd edib həyatın digər sahələrinə köçürməyə həsr olunub.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
