Kendinin-Sahibi Olmak — Özgürlük ve Eşitlik
Uyğundur
- Marksizm, libertarianlıq və bərabərlik fəlsəfəsinin kəsişməsinə maraq göstərən oxuculara
- Müəllifin öz intellektual bioqrafiyası üzərindən fəlsəfi arqumentin necə formalaşdığını izləməyi sevən oxuculara
- Robert Nozickin "Anarchy, State, and Utopia" əsərini oxumuş, ona sistemli marksist cavab axtaran oxuculara
Uyğun deyil
- Akademik fəlsəfə terminologiyasından çəkinən, daha yüngül/populyar siyasi mətnlər axtaran oxuculara
- Konkret siyasi proqram və ya praktik həll təklif edən bir kitab gözləyən oxuculara
Cohen Ön Sözdə izah edir ki, kitabdakı yeddi fəsil əvvəllər ayrıca məqalələr kimi nəşr olunub (bəziləri əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirilərək daxil edilib), dörd fəsil və Giriş isə birbaşa bu kitab üçün yazılıb — amma bütöv əsər vahid bir intellektual səyahəti təmsil edir: müəllifin əvvəlki doqmatik sosialist inanclarına libertar siyasi fəlsəfənin atdığı meydan oxumalara verdiyi cavab prosesi.
Girişdə Cohen öz bioqrafiyasını təqdim edir: Monrealda kommunist, dini olmayan yəhudi mühitində böyüyüb, McGill Universitetində fəlsəfə oxuyub, 1963-1984-cü illərdə London Universitet Kollecinin Fəlsəfə Fəslində çalışıb, 1985-dən Oxford-da professor işləyib — "Analitik Marksizm"in tanınmış müdafiəçisi və "Sentyabr Qrupu" üzvü kimi şöhrət qazanıb.
Onun əsas tezisi budur: 1972-ci ilə qədər özünü yalnız tarixi materializmin — Marksın tarix nəzəriyyəsinin — müdafiəsinə həsr edib, bunu dəyərdən azad, empirik bir nəzəriyyə kimi görüb (19-cu əsr tarixi geologiyası ilə müqayisə edir). Amma həmkarı Jerry Dworkinin ona Robert Nozickin hələ nəşr olunmamış "Wilt Chamberlain" arqumentini — sərbəst bazar mübadilələrinin bərabərlikçi "naxışları" necə qaçınılmaz şəkildə pozduğunu göstərən məşhur nümunəni — təqdim etməsi onu köklü şəkildə siyasi fəlsəfəyə yönəldir; 1975-ci ildə Princeton-da Tomas Neyql və Tim Skanlonun yanında keçirdiyi aylar bu dönüşü sürətləndirir.
Cohen klassik marksizmin bərabərlik tələbini əsaslandırmaq üçün iki amilə güvəndiyini izah edir: fəhlə sinfinin cəmiyyətin əzici əksəriyyətinə çevriləcəyi proqnoz və istehsal qüvvələrinin inkişafının gətirəcəyi sonsuz bolluq təsəvvürü. Onun arqumentinə görə hər iki proqnoz tarixən yalan çıxıb (fəhlə sinfi bölünüb, istehsal isə indi ekoloji resurs məhdudiyyəti ilə üzləşib) — ona görə bərabərlik indi köhnə "gələcək bolluq" əsasında deyil, ekoloji böhranın gətirdiyi daimi qıtlıq şəraitində fəlsəfi cəhətdən yenidən əsaslandırılmalıdır.
- Fəlsəfi arqumenti öz şəxsi intellektual bioqrafiyası ilə çulğalaşdıran nadir, "etiraf" tərzli akademik nəsr
- Nozickin libertar arqumentinə birbaşa, addım-addım cavab strukturu (hər fəsil əvvəlkinin üzərində qurulur)
- Klassik marksist "qaçınılmazlıq" arqumentlərinin öz məntiqi daxilində, xaricdən deyil, sökülməsi
Cohenin bütün kitab boyu cavab verdiyi libertar əsas mətn — "Wilt Chamberlain" arqumenti buradan gəlir
Müəllifin bu kitabdan əvvəl yazdığı, tarixi materializmi müdafiə edən əsas əsəri — Girişdə tez-tez istinad olunur
Cohenin daim istinad etdiyi, müasir bərabərlik/ədalət fəlsəfəsinin digər təməl mətni
Giriş yalnız çərçivəni qoyur — kitabın əsas gövdəsi Nozickin Wilt Chamberlain arqumentinin təhlili ilə başlayır (1-ci fəsil), ardından bazar mübadilələri və ədalət (2-ci fəsil), "kendinin-sahibi olmaq" konsepsiyasının dünyaya sahiblik və bərabərliklə əlaqəsi (3-cü fəsil), azadlıq və bərabərliyin uyğunluğu sualı (4-cü fəsil) kimi mövzularla davam edir.
Kitabın ikinci yarısı "kendinin-sahibi olmaq"ın kommunizm və bərabərliklə əlaqəsini (5-6-cı fəsillər), Marks və Lokkun torpaq/əmək nəzəriyyələrini (7-ci fəsil), Marksda istismar konsepsiyasını (8-ci fəsil) araşdırır, 9-10-cu fəsillərdə "kendinin-sahibi olmaq" tezisinin özünü təsvir edib qiymətləndirir, 11-ci fəsildə isə "bir yanılsamadan qurtuluşun gələcəyi" ilə yekunlaşır.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
