Kitabda Nə Var? Kitabda Nə Var?
Görünüm
Bize katıl
Kitapta ne var? Tartışma Hakkımızda
Azərbaycan English Русский Türkçe ✓
← İncelemeler
Kurgu dışı

Kendinin-Sahibi Olmak — Özgürlük ve Eşitlik

G. A. Cohen
İnceleyen: İdris Muxtarzadə15 Eylül 20261 dk okuma
Analitik Marksist filozof G. A. Cohen'in Robert Nozick'in liberter argümanlarına cevap olarak kaleme aldığı, "kendinin-sahibi olma" kavramının eşitlik ve özgürlük anlayışlarına nasıl meydan okuduğunu inceleyen; yoğun, akademik ama kişisel bir entelektüel itirafla açılan bir kitap.
Bu kitap kime uygun?
Uygun
  • Marksizm, liberteryanizm ve eşitlik felsefesinin kesişimine ilgi duyan okurlara
  • Yazarın kendi entelektüel biyografisi üzerinden felsefi argümanın nasıl şekillendiğini izlemeyi sevenlere
  • Robert Nozick'in "Anarchy, State, and Utopia" adlı eserini okumuş, ona sistemli bir Marksist cevap arayan okurlara
Uygun değil
  • Akademik felsefe terminolojisinden çekinen, daha hafif/popüler siyasi metinler arayan okurlara
  • Somut bir siyasi program ya da pratik çözüm sunan bir kitap bekleyen okurlara
Okuyucular nasıl değerlendiriyor
Üslup 3.5/5 Orta
Zorluk 3.9/5 Uzmanlaşmış felsefe
Ton 3.5/5 Orta
42 kişi oy verdi
Önsöz ve Giriş: "Tarih, Etik ve Marksizm"
Kitabın Önsözü (s. 7-8) ve Giriş bölümü "Tarih, etik ve Marksizm" (s. 9-33) ele alınmıştır — yaklaşık 420 sayfalık kitabın %7'si kadar; 11 ana bölüm (Nozick ve Wilt Chamberlain argümanından "kendinin-sahibi olma" tezinin ayrıntılı tartışmasına kadar) burada açılmamıştır.

Cohen Önsöz'de kitaptaki yedi bölümün daha önce ayrı makaleler olarak yayımlandığını (bazıları önemli ölçüde değiştirilerek dahil edildiğini), dört bölüm ve Giriş'in ise doğrudan bu kitap için kaleme alındığını anlatıyor — ama bütün eser tek bir entelektüel yolculuğu temsil ediyor: yazarın önceki dogmatik sosyalist inançlarına liberter siyaset felsefesinin yönelttiği meydan okumalara verdiği yanıt süreci.

Giriş'te Cohen kendi biyografisini sunuyor: Montreal'de komünist, dindar olmayan bir Yahudi çevresinde büyümüş, McGill Üniversitesi'nde felsefe okumuş, 1963-1984 arasında Londra Üniversite Koleji'nin Felsefe Bölümü'nde çalışmış, 1985'ten itibaren Oxford'da profesörlük yapmış — "Analitik Marksizm"in tanınmış savunucusu ve Eylül Grubu üyesi olarak ün kazanmış.

Ana tezi şu: 1972'ye kadar kendini yalnızca tarihsel materyalizmin — Marx'ın tarih teorisinin — savunusuna adamış, bunu değerden bağımsız, ampirik bir teori olarak görmüştür (19. yüzyıl tarihsel jeolojisiyle karşılaştırır). Ama meslektaşı Jerry Dworkin'in ona Robert Nozick'in henüz yayımlanmamış "Wilt Chamberlain" argümanını — serbest piyasa alışverişlerinin eşitlikçi "kalıpları" nasıl kaçınılmaz biçimde bozduğunu gösteren ünlü örneği — tanıtması onu köklü biçimde siyaset felsefesine yöneltiyor; 1975'te Princeton'da Thomas Nagel ve Tim Scanlon'ın yanında geçirdiği aylar bu dönüşümü hızlandırıyor.

Cohen, klasik Marksizmin eşitlik talebini iki varsayıma dayandırdığını anlatıyor: işçi sınıfının toplumun ezici çoğunluğuna dönüşeceği öngörüsü ve üretici güçlerin gelişiminin getireceği sonsuz bolluk tasavvuru. Ona göre her iki öngörü de tarihsel olarak yanlış çıktı (işçi sınıfı bölündü, üretim ise şimdi ekolojik kaynak sınırıyla karşı karşıya) — bu yüzden eşitlik artık eski "gelecekteki bolluk" temelinde değil, ekolojik krizin getirdiği kalıcı kıtlık koşullarında felsefi olarak yeniden temellendirilmelidir.

Okuma deneyimi
  • Felsefi argümanı kişisel entelektüel biyografisiyle iç içe geçiren, nadir görülen "itiraf" tarzında akademik nesir
  • Nozick'in liberter argümanına doğrudan, adım adım cevap yapısı (her bölüm bir öncekinin üzerine inşa edilir)
  • Klasik Marksist "kaçınılmazlık" argümanlarının dışarıdan değil, kendi mantığı içinden söküntüye uğratılması
İçerik uyarısı
Yoğun akademik felsefe dili ve Marx, Nozick, Rawls gibi yazarlara aşinalık gerektiren geniş referans aparatı — felsefe eğitimi olmayan okurlar için zorlayıcı olabilir
Bunu sevdiysen
Anarchy, State, and UtopiaRobert Nozick

Cohen'in kitap boyunca cevap verdiği temel liberter metin — "Wilt Chamberlain" argümanı buradan gelir

Karl Marx's Theory of History: A DefenceG. A. Cohen

Yazarın bu kitaptan önce yazdığı, tarihsel materyalizmi savunan temel eseri — Giriş'te sıkça atıfta bulunulur

A Theory of JusticeJohn Rawls

Cohen'in sürekli atıfta bulunduğu, modern eşitlik/adalet felsefesinin diğer temel metni

Spoiler
Kitabın geri kalanı ne anlatıyor?
⚠️ 11 bölümün ana argüman hattı açıklanıyor.

Giriş yalnızca çerçeveyi kuruyor — kitabın asıl gövdesi Nozick'in Wilt Chamberlain argümanının çözümlemesiyle başlıyor (1. bölüm), ardından piyasa alışverişleri ve adalet (2. bölüm), "kendinin-sahibi olma" kavramının dünyaya sahip olma ve eşitlikle ilişkisi (3. bölüm), özgürlük ve eşitliğin uyumluluğu sorusu (4. bölüm) gibi konularla devam ediyor.

Kitabın ikinci yarısı "kendinin-sahibi olma"nın komünizm ve eşitlikle ilişkisini (5-6. bölümler), Marx ve Locke'un toprak/emek teorilerini (7. bölüm), Marx'ta sömürü kavramını (8. bölüm) inceliyor, 9-10. bölümlerde "kendinin-sahibi olma" tezinin kendisini betimleyip değerlendiriyor, 11. bölümde ise "bir yanılsamadan kurtuluşun geleceği" ile sona eriyor.

Sorumluluk. Bu inceleme, yazarının kişisel değerlendirmesidir ve sorumluluk ona aittir. "Kitapta Ne Var?" platform olarak incelemenin içeriğinden sorumlu değildir. Eserin tüm hakları yazarına ve yayınevine aittir; kapak görseli yalnızca tanıtım amacıyla kullanılır.

Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
Sen nasıl değerlendiriyorsun?
Bu inceleme karar vermene yardımcı oldu mu?
Yorumlar · 0
Benzer kitaplar
İnceleme
Cape Town Üniversitesi felsefe profesörü David Benatar'ın "antinatalizm" felsefesinin en sistemli akademik savunusu — dünyaya gelmenin HER ZAMAN ciddi bir zarar olduğunu iddia eden, sert ve mantıksal olarak sıkı kurulmuş bir argüman; duygusal teselli arayan değil, ciddi bir felsefi argümanı takip etmeye hazır okurlar için.
4.1 / 5
İncelemeTürkanə Əliyeva
Keşke Hiç Olmasaydık — Var Olmanın Kötülüğü

Keşke Hiç Olmasaydık — Var Olmanın Kötülüğü

David Benatar · Kurgu dışı
İnceleme
Bir takipçiden kaçıp Wyoming'de küçük bir kafede iş bulan Carlin ile geniş çiftlik sahibi kovboy Zeke Decker'ın romantik gerilim romanı. En güçlü yanı sıcak mizah, yemek pişiren kahramanın başarısız «Hatasız Beyaz Pasta»sı etrafındaki komik sahneler, çiftlik çalışanlarının tuhaf aile duygusu ve iki yazarın hikâyeyi hızlı akan ritimle canlı tutması. En zayıf yanı Zeke'nin fazlasıyla koruyucu ve sahiplenici tavrı, kitabın ortasında tekrarlanan birkaç sahne (ayrıntılı cinsel sahneler) ve sonda hukuka güvenmek yerine silahla çözülen mücadele. Romantik gerilimi sevenler için rahat, hoş bir okuma; ağır psikolojik derinlik arayanlar için değil.
3.4 / 5
İncelemeTürkanə Əliyeva
Benimle Saklan

Benimle Saklan

Linda Howard, Linda Winstead Jones · Roman
İnceleme
Eugène Ionesco'nun en ünlü oyunu: küçük kentte insanlar tek tek gergedana dönüşür, yalnızca içkiye düşkün, dağınık küçük memur Berenger insan kalmaya çalışır. Okunan ilk bölümde en güçlü yan sıradan bir sohbetin içinden hayvanın geçmesi ve topluluğun kısa bir şoktan sonra buna alışmasıdır; mantıkçı sahneleri hem komik hem rahatsız edicidir. Zayıf yanı ilk bölümün uzun diyaloglarında Jean'ın yinelenen öğütleri ve sahne bilgileridir. Konformizm ve bireysel direniş üzerine okunmaya değer bir klasik.
4.2 / 5
İncelemeAytən Həsənova
Gergedanlar

Gergedanlar

Eugène Ionesco · Klasik
İnceleme
Kanadalı şair Rupi Kaur'un aşk, kayıp, travma ve iyileşme üzerine dört bölüme ayrılmış, çıplak bir itiraf diliyle yazılmış, kendi çizimleriyle desteklenen ilk şiir kitabı.
4.3 / 5
İncelemeCavid Mehdiyev
Süt ve Bal

Süt ve Bal

Rupi Kaur · Kurgu dışı
Esc — kapat · ↵ — aç
Metin