Çocukların İçindeki Korkular
Uyğundur
- Uşağının qorxuları qarşısında nə edəcəyini bilməyən valideynlərə
- Uşaqlarla işləyən müəllim və tərbiyəçilərə
- Qorxunu tənbeh yox, anlayışla qarşılamaq istəyənlərə
- Hekayə və xəyal məşqləri ilə uşağı sakitləşdirmək fikrinə maraq göstərənlərə
Uyğun deyil
- Klinik fobiya və ya panik pozuntusu üçün müalicə protokolu axtaranlara
- Dini-mənəvi çərçivəsiz, sırf elmi mənbə istəyənlərə
- Müasir rəqəmsal mühit haqqında yenilənmiş məlumat gözləyənlərə: kitab 1990-cı illərin Almaniyasına əsaslanır
Müəllif ön sözdə qeyd edir ki, «qorxaq uşağı» sevməyən, onu utancverici sayan böyüklər uşağın qorxusunu bastırmağa vadar edir; halbuki qorxu ancaq danışılıb başa düşüldükdə yenilə bilər. Birinci fəsildə qorxu «hirs və sevinc kimi bir duyğu» adlandırılır: insanı təhlükəyə hazırlayır, qoruyucu reaksiya kimi inkişafa kömək edir. Fəsildə ürküntü (konkret təhdidə reaksiya), fobiya (təhlükəsiz şeydən həddən artıq qorxu) və panik (məhdud vaxtlı, bədən əlamətləri ilə gedən hücum) arasındakı fərq izah olunur.
«Qorxunun əksi nədir?» sualına müəllifin cavabı etibar, soyuqqanlılıq və özünə güvəndir; qorxunu «darlıq», əksini isə «enginlik» adlandırır. Sıfırdan üç yaşa qədər əsas qorxu valideynlərdən ayrılmaq və tək qalmaqdır; ikinci yaşda uşaq taxta kubları aslana çevirib şkafda və çarpayı altında «yaşadır». Böyüdükcə uşaq AİDS, atom bombası, işsizlik kimi böyüklərin qayğılarına şərik olur və «hər şey qaydasındadır» deyə sakitləşdirilə bilmir; müəllif valideynin öz nümunəsi ilə cəsarət verməsini vacib sayır.
Media bölməsində müəllif səhər xəbərlərini dinləyən məktəbliləri, qanlı şəkilli jurnal səhifəsini və televizoru göstərir; Neil Postmanın «uşaqlığın itməsi» tezisinə və Klaus Hurrelmannın müşahidələrinə istinad edir. Uşaqlar kilometr, ehtimal, «hər xəbərə milyon əks-xəbər» anlayışını bilmədiyindən xəbərlər onları qorxudur, böyüklərin susqunluğu isə qorxunu daha da qidalandırır. Tövsiyələr: televiziyaya məhdudiyyət (üç yaşa qədər heç, üç-altı yaşda gündə yarım saat), xəbərlərin nəzarətsiz açılmaması, uşağı qorxudan məlumatla oyun və ya hekayə vasitəsilə danışmaq və dünyaya münasibətdə valideynin öz mövqeyini bölüşmək.
Növbəti hissələrdə yetkinlərin qorxuları (epidemiyalar, nüvə qəzaları, ekoloji fəlakətlər) və «bu dünya təhlükəlidir / gözəldir» tərbiyə modelləri müzakirə olunur; müəllif valideynin inanc və ümidini də qəbul etməsini tövsiyə edir və uşağı tanrı ilə qorxutmağın tarixini qısaca xatırladır. İkinci fəsildə isə bir yaşlı uşağın qara heykəldən qorxması, tək qalmaq qorxusu və tibbi müayinə, qan, həkim qorxuları nümunələri verilir; «sivri sinək sancacaq» kimi uşağın anlayacağı sözlər seçmək, yalan danışmamaq və ayrılıq zamanı «işıq bağı» hekayəsi ilə uşağı sakitləşdirmək məsləhət görülür.
- Fəsillər qısa abzaslar, gündəlik həyat səhnələri və şəxsi xatirələrlə qurulub
- Sakitləşdirici hekayə və təsəvvür nümunələri (məsələn, «işıq bağı») konkret verilir
- Dil sadə və mehribandır, lakin bəzi hissələr mənəvi-dini çalarla subyektiv səslənir
- Statistik və elmi iddialara az istinad edilir
Uşaqlarda qorxuya praktik cədvəllər və oyunlarla yanaşan qısa valideyn bələdçisi — saytımızda icmalı var
Uşağın güclü duyğularını beyin inkişafı ilə izah edən praktik kitab
Oxunan hissənin sonunda müəllif uşağı xəstəxanaya yatırmaq lazım olanda valideynin etməli olduqlarını sadalayır: tez-tez ziyarət, şəxsi əşya verib geri almaq, məktub və ya rəsm yazmaq və əsas olaraq sevgi hekayəsini danışmaq. Nümunə olaraq «beş il əvvəl uzaq bir işıqla gəldin...» deyə başlayan, valideyn və uşağı görünməz bir işıq bağının birləşdirdiyi hekayə verilir.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
