Kış Masalı
Uyğundur
- Sehrli realizmi, uzun və poetik cümlələri sevən oxuculara
- Köhnə Nyu-York, qar, buz və şəhər əfsanələri ilə maraqlananlara
- Böyük, «yavaş» romanlara vaxt ayırmağa hazır olanlara
Uyğun deyil
- Sürətli, düz xətt üzrə gedən süjet gözləyənlərə
- Yalnız 2014-cü il filmindəki sevgi hekayəsini axtaranlara: kitab ondan qat-qat genişdir
- Bəzəkli, metaforalarla dolu dildən yorulanlara
Ön söz oxucunu buludların arasından aşağı, şəhərə «düşürür»: Nyu-York yuxarıdan ağ qasırğanın gözündəki kiçik, canlı bir böcək kimi görünür. Biz başqa bir zamana, qış rənglərindən ibarət bir tabloya enirik. Bu bir neçə sətir romanın açarıdır. Helprin realist bir şəhər romanı yazmır, şəhərin özünü mif kimi danışır. Burada Bayonne bataqlığının o tayında hər şeyi udan, canlı «bulud divarı» var, körpülər «inci düzümü» kimi parlayır, atlar həmişə musiqi eşidirmiş kimi yeriyir.
Birinci fəsil bəlkə də kitabın ən gözəl səhnəsidir. Sübhdən əvvəl Bruklindəki südçü tövləsindən qaçan ağ at boş Williamsburg körpüsündən keçir, sonra Battery parkındakı qızılı işığa çatmağa çalışır, amma hər küçədə dəmir qapı ilə qarşılaşır. Elə bu vaxt qarın içində qaçan bir adam görünür. Arxasınca Pearly Soamesin «Gödək Quyruqlar» dəstəsi gəlir. Adam buzda yıxılır, başını vurur, sonra tövlənin arxasından baxan atı görüb yalvarır: «At! Xahiş edirəm!» At özü ona doğru tullanır və Peter Lake onun belinə atılır.
Sonrakı fəsil təqibi şəhər boyu bir şənliyə çevirir. Peter Lake Madison meydanında polisin papağını qapır, tıxacdan qurtulmaq üçün teatra girir, at orkestr çuxurunun üstündən tullanıb ispan rəqqasəsi Caradelbanın səhnəsinə enir, oğru da papağı ona «şəhərin sevgisinin nişanı» kimi hədiyyə edir. Bataqlığa qaçmaq istəyəndə Şimal bərəsinin buzlu çayda yandığını görür, kütlənin arasında qovrulmuş şabalıd alır və yenidən dəstədən qaçmalı olur. Helprin ən gərgin anda belə yumoru itirmir.
Bu təqibin arxasında üç il var. Peter Lake ev oğrusudur və Manhettendən başqa yerdə işləmək ona «adiliyə təslim olmaq» kimi gəlir. Bostona köçmək fikrini dəfələrlə ölçüb-biçir, amma orada oğurlamağa dəyər bir şey tapmır. Dəstə isə onu sübh qaranlığında xarabalıq pilləkənlərdə oyadır, yeməkdən, qadınlardan, oğurluqlardan məhrum edir. Yeganə sığınacaq Bayonne bataqlığıdır. Orada yaşayan bataqlıq adamları o qədər qorxuludur ki, onları qanuna tabe etmək istəyən otuz polis rəisi və dedektiv buludların içində yoxa çıxıb, vali müavini isə yatağında ikiyə bölünüb.
Pearly Soamesə həsr olunmuş fəsil kitabın ən qəribə portretidir. Atasının bıçağından üzündə çapıq qalan, körpələrə və şikəstlərə nifrət edən bu psixopatın bir zəifliyi var: rənglər. Divar boyayanların qarşısında saatlarla donub qalır, sonra məşhur qalereyalardan rəsmlər oğurladır. Rəsmləri gətirəndə isə qəzəblənir: hamısı qəhvəyi və qara, «palçıq»dır. Ertəsi gecə rəsmləri yerinə qaytartdırır, çərçivələrə də not qoydurur.
Beşinci fəsil tamam başqa bir dünyaya açılır. Qəzet naşiri, balina gözləyərək böyümüş qoca Isaac Penn qızı Beverly üçün axşam göz həkimi çağırıb. Həkim qorxa-qorxa gözləyir, qonşu otaqda isə Mozart çalınır. Nəhayət qapıda qızdırmadan nəfəsi təngimiş, qızılı saçlı gənc qız görünür. Beverly sakitcə həkimin bayırda donan atının tövləyə salınmasını xatırladır, özü isə Yerin orbitdən çıxıb əbədi qışa düşəcəyi günü xəyal edir. Hiss olunur ki, sevgi hekayəsi də, faciə də buradan başlayacaq.
- Şəhəri canlı bir varlıq kimi təsvir edən, şeirə yaxın uzun cümlələr
- Fantastik ünsürləri (bulud divarı, uçmağa hazır at) adi detal kimi təqdim edən sehrli realizm
- Ən qaranlıq obrazlara belə yumor qatan ironik dil
- Bir neçə hekayə xəttini zamanda irəli-geri hörən struktur
Sehrin gündəlik həyatın bir parçası olduğu klassik sehrli realizm
XX əsrin əvvəllərinin Nyu-Yorkunu real və uydurma obrazlarla qarışdırır
Nyu-Yorka məhəbbətlə yazılmış, macəra və nağılı birləşdirən böyük roman
Peter Lake-in valideynləri immiqrantlardır. Castle Gardendə hər ikisinə vərəm diaqnozu qoyulur və Amerikaya buraxılmırlar. Geri qayıdan gəmidə ata hirsdən qapını sındırır və şüşə qutuda «City of Justice» gəmisinin metrlik maketini görür. Gecə boyu maketin içində kiçik bir yataq və qapaq düzəldirlər, sübh çağı körpələrini oraya qoyub suya buraxırlar. Kiçik gəmi limanın nəhəng gəmiləri arasından salamat keçib Bayonne bataqlığına çıxır.
Gəmini balıq tutan üç bataqlıq adamı tapır: müdrik Humpstone John, Auriga Bootes və Abysmillard. Humpstone John maketi qılıncla yumurta kimi ikiyə bölür, körpəni havada tuturlar. Uşağa Peter adı verirlər, tapıldığı yerə görə də Lake soyadı əlavə edirlər. On iki yaşına qədər bataqlıqda böyüyür, qəfil peyda olan samuray kimi bir döyüşçünü ilk qılınc döyüşündə qovur. Sonra bataqlıq adamları onu qəsdən göndərirlər, çünki o, onlardan deyil. Ona balıq toru, qılınc və bir səhəng midyə pivəsi verib Manhettenə yola salırlar. Ayrılıq ona ağır gəlir, amma bataqlıq adamlarının məqsədi də budur: Manhettendə sağ qalmaq üçün o, ağrının nə olduğunu əvvəlcədən öyrənməlidir.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
