Tanık: Küresel Entrikalar ve Komplolar
Uyğundur
- Sui-qəsd nəzəriyyələrinin necə qurulduğunu və arqumentlərini analitik tərzdə öyrənmək istəyən oxuculara
- Mason təşkilatları, Tamplyerlər və Illuminati haqqında populyar iddiaların kitab versiyasını görmək istəyənlərə
Uyğun deyil
- Tarixi faktları elmi mənbələrlə yoxlanmış şəkildə öyrənmək istəyənlərə
- Etnik və ya dini qrupları gizli güc kimi göstərən mətnləri incidici sayanlara
- Rəsmi tarixi yeni nəzəriyyələrlə əvəz edən kitabları «həqiqət» kimi qəbul etməyə meyilli oxuculara
Cemal Duruk «Tanık» kitabında «tarixdə heç nə təsadüf deyil» tezini qoyur və İngiltərənin tarixini «dizayn» kimi təqdim edir: 1688-ci il «Şanlı İnqilab»ın, Hannover sülaləsinin gəlişinin, parlamentin güclənməsinin arxasında «gizli güclər» və Yəhudi bankirlərin dəstəyi dayanır. Müəllif bu hissədə İngiltərənin inkişafını izah etməzdən əvvəl İlluminati və Rothschild mövzusuna «kiçik ara» verir. Bu müddəalar tarixçilər tərəfindən sübut olunmayıb və kitabda ikinci dərəcəli, çox vaxt qeyri-akademik qaynaqlara (internet səhifələri, öz əvvəlki kitabı) əsaslanır.
«İlluminati örgütü» bölməsi Adam Weishauptun 1776-cı ildə Ingolstadtda qurduğu Bavyera İlluminatisini təsvir edir: üç dərəcəli sistem, yeminlər, kod adlar (Weishaupt üçün «Spartak»), məqsədlər kimi monarxiyaların yıxılması, xüsusi mülkiyyətin ləğvi, vətənpərvərliyin zəiflədilməsi, dinlərin gözdən salınması sadalanır. 1784-cü ildə bir üzvün ildırımdan ölümündən sonra polisin gizli qeydləri tapması ilə təşkilatın qadağan olunduğu, Weishauptun Gothaya qaçdığı yazılır. Sonra müəllif «Neo-İlluminati» adlı yeraltı davamdan söz açır; bu iddia mənbə göstərilmədən verilir.
«Rothschild sülaləsi» bölməsində müəllif ailəni «İlluminatinin həqiqi sahibi» adlandırır və onlara bir sıra iddia edir: İngiltərə–Fransa müharibəsində pul verib İngiltərə Mərkəzi Bankını «ələ keçirmək», Amerika koloniyalarının müharibəsini «alovlandırmaq», Osmanlı dövlətini borcla sıxışdırıb II Əbdülhəmidə Fələstini tələb etmək, I və II Dünya müharibələrini «tədbir görmək». Bu iddialar tarixi mənbələrlə təsdiqlənmir; bunlar antisemit sui-qəsd nəzəriyyələrinin klassik qəlibləridir. Müəllif sonda İngiltərənin sənaye inqilabının Whig partiyası və sənayeçilərlə bağlı inkişafını izah edir və «kapitalistlər: Rothschild və Rockefeller ailələri» deyərək bölməni bitirir.
Kitabın qurulması: hər bölmə qısa tarixi məlumatlarla başlayır, sonra gizli təşkilatların rolunu «sübut» etməyə çalışır; çoxsaylı aşağı qeydlər mətnə akademik görünüş verir, lakin əsas iddialar sitatla deyil, uyğunluq və ehtimal üzərində qurulur («tesadüf ola bilməz»). Faktiki məlumatlar (1688-ci il İnqilabı, Walpole, sənaye inqilabı) ilə sübutsuz iddialar eyni tonda qarışdırılır, buna görə də oxucu hansının yoxlanıla biləcəyini ayırd etməkdə çətinlik çəkə bilər.
- Müəllif çoxlu aşağı qeyd və sitatdan istifadə edir, bu da mətnə akademik görünüş verir; lakin əsas iddialar mənbəyə görə yoxlanmır
- Tezis əvvəlcədən qəbul edilir («təsadüf ola bilməz»), sonra hadisələr buna uyğun düzülür; alternativ izahlar nəzərə alınmır
- Faktiki tarixi məlumatlar və sübutsuz iddialar eyni tonda qarışdırılır
- Mətnin dili iddialı və qərəzlidir, «yəhudi», «sionist» və «bankir» sözləri bir çox yerdə eyni qrupu bildirmək üçün işlənir
Eyni müəllifin başqa bir sui-qəsd xarakterli araşdırma kitabı
Sui-qəsd nəzəriyyələrinin cəlbediciliyi və təhlükəsi haqqında roman, kitabın iddialarına tənqidi baxış üçün
Sui-qəsd düşüncəsini tarixi kontekstdə izah edən esse
Oxunan hissənin sonunda müəllif İngiltərənin sənaye inqilabına və Viktoriya dövrünə keçir: Whig partiyasının sənayeçilərdən dəstək alması, İngiltərənin dünyanın ilk sənayeləşən ölkəsi olması və kapitalizmin doğulması; «paranın ağaları» kimi Rothschild və Rockefeller adları ilə bölmə yekunlaşır. Bundan sonrası bu rəyin dairəsindən kənardadır.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
