Tanık: Küresel Entrikalar ve Komplolar
Uygun
- Komplo kuramlarının nasıl kurulduğunu ve argümanlarını çözümleyici biçimde öğrenmek isteyen okurlara
- Mason örgütleri, Tapınak Şövalyeleri ve İlluminati hakkındaki popüler iddiaların kitap versiyonunu görmek isteyenlere
Uygun değil
- Tarihî olguları bilimsel kaynaklarla doğrulanmış biçimde öğrenmek isteyenlere
- Etnik ya da dinî grupları gizli güç olarak gösteren metinleri rahatsız edici bulanlara
- Resmî tarihi yeni teorilerle değiştiren kitapları «gerçek» olarak kabul etmeye eğilimli okurlara
Cemal Duruk «Tanık» kitabında «tarihte hiçbir şey tesadüf değildir» tezini koyar ve İngiltere'nin tarihini «dizayn» olarak sunar: 1688 «Şanlı Devrim»in, Hannover hanedanının gelişinin, parlamentonun güçlenmesinin arkasında «karanlık güçler» ve Yahudi bankerlerin desteği vardır. Yazar bu kısımda İngiltere'nin gelişimini anlatmadan önce İlluminati ve Rothschild konusuna «kısa bir ara» verir. Bu iddialar tarihçiler tarafından kanıtlanmamıştır ve kitapta ikincil, çoğu zaman akademik olmayan kaynaklara (internet sayfaları, yazarın önceki kitabı) dayanır.
«İlluminati Örgütü» bölümü Adam Weishaupt'un 1776'da Ingolstadt'ta kurduğu Bavyeralı İlluminati'yi anlatır: üç dereceli sistem, yeminler, kod adlar (Weishaupt için «Spartakus»), amaçlar olarak monarşilerin yıkılması, özel mülkiyetin kaldırılması, yurtseverliğin zayıflatılması, dinlerin itibarsızlaştırılması sıralanır. 1784'te bir üyenin yıldırım çarpmasıyla ölümü üzerine polisin gizli notları bulduğu, örgütün yasaklandığı, Weishaupt'un Gotha'ya kaçtığı yazılır. Sonra yazar «Neo-İlluminati» denen yeraltı devamından söz eder; bu iddia kaynak gösterilmeden verilir.
«Rothschild Hanedanlığı» bölümünde yazar aileyi «İlluminati'nin gerçek sahibi» olarak adlandırır ve ona bir dizi iddia yükler: İngiltere–Fransa savaşında borç verip İngiltere Merkez Bankası'na «el koymak», Amerikan kolonilerinin savaşını «ateşlemek», Osmanlı devletini borçla sıkıştırıp II. Abdülhamid'den Filistin'i istemek, I. ve II. Dünya Savaşlarını «tezgâhlamak». Bu iddialar tarihsel kaynaklarla doğrulanmaz; bunlar antisemit komplo kuramlarının klasik kalıplarıdır. Yazar sonunda İngiltere'nin sanayi devriminin Whig Partisi ve sanayicilerle bağlantılı gelişimini anlatır ve «kapitalistler: Rothschild ve Rockefeller aileleri» diyerek bölümü bitirir.
Kitabın kuruluşu: her bölüm kısa tarihsel bilgilerle başlar, sonra gizli örgütlerin rolünü «kanıtlamaya» çalışır; çok sayıda dipnot metne akademik görünüm verir, ama temel iddialar atıfla değil, uyum ve olasılık üzerine kurulur («tesadüf olamaz»). Olgusal bilgiler (1688 Devrimi, Walpole, sanayi devrimi) ile kanıtsız iddialar aynı tonda karıştırılır, bu yüzden okur hangisinin doğrulanabileceğini ayırt etmekte güçlük çekebilir.
- Yazar çok sayıda dipnot ve alıntı kullanır, bu metne akademik görünüm verir; ama temel iddialar kaynağa göre doğrulanmaz
- Tez önceden kabul edilir («tesadüf olamaz»), sonra olaylar buna uygun dizilir; alternatif açıklamalar dikkate alınmaz
- Olgusal tarihsel bilgilerle kanıtsız iddialar aynı tonda karıştırılır
- Metnin dili iddialı ve önyargılıdır, «Yahudi», «Siyonist» ve «banker» sözcükleri birçok yerde aynı grubu belirtmek için kullanılır
Aynı yazarın başka bir komplo temalı araştırma kitabı
Komplo teorilerinin cazibesi ve tehlikesi üzerine roman, kitabın iddialarına eleştirel bakış için
Komplo düşüncesini tarihsel bağlamda açıklayan deneme
Okunan kısmın sonunda yazar İngiltere'nin sanayi devrimine ve Viktorya dönemine geçer: Whig Partisi'nin sanayicilerden destek alması, İngiltere'nin dünyanın ilk sanayileşen ülkesi olması ve kapitalizmin doğuşu; «Paranın Efendileri» olarak Rothschild ve Rockefeller adlarıyla bölüm sona erer. Bundan sonrası bu incelemenin kapsamı dışındadır.
Bir sorununuz varsa bize yazın. Yayınevi, yazar, hak sahibi ya da sadece okuyucu — fark etmez. Bu incelemede telif hakkı açısından sorunlu bir şey varsa, inceleme yazarı sitenin kurallarını ihlal etmişse, ya da sadece bir öneriniz ya da şikayetiniz varsa, hey@kitabdanevar.com adresine yazın. Meseleyi mahkemeye taşımadan, kendi aramızda çözmek istiyoruz: başvuruyu 48 saat içinde inceliyor, gerekirse incelemeyi düzeltiyor ya da tamamen kaldırıyoruz.
