Duygusal Vampirler
Uyğundur
- Ofisdə, ailədə və ya münasibətdə özünü hər dəfə yorğun və tükənmiş hiss etdirən bir adamla qarşılaşıb səbəbini anlamaq istəyənlərə
- Çətin insanlarla davranışın «hansı tip, hansı reaksiya» məntiqi ilə qısa və praktik izahını sevənlərə
- Mövzuya yumorlu, qorxu filmi estetikası ilə yazılmış popüler psixologiya kimi baxmaq istəyənlərə
Uyğun deyil
- Elmi psixoloji ədəbiyyat və klinik diaqnostika axtaranlara: kitab özünə kömək üslubundadır və tipləri sadələşdirir
- Yaxınlarına şəxsiyyət pozuntusu «diaqnozu» qoymaq istəyənlərə: müəllif özü yoxlama siyahılarının tibbi diaqnoz olmadığını bildirir
- Təhlükəli və ya zorakı münasibətdə olanlara: kitab sərhəd qoymağı öyrədir, amma bu halda mütəxəssis və təhlükəsizlik planı lazımdır
Kitab Drakula parodiyası ilə açılır: Carfax monastırında işıq yanır, camaat dedi-qodu edir, gecələr tüstüdə qəribə varlıqlar dolaşır. Sonra Kont Drakula özünü tanıdır və müəllif oxucuya deyir ki, «emosional vampirlər» qan yox, emosional enerjinizi sovururlar; onlar sizin küçənizdə, ofisinizdə, ailənizdə, hətta yatağınızda ola bilər. Albert J. Bernstein əvvəlcə həm sevimli, həm yorucu bir obraz çəkir: ilk baxışda sıradan insanlardan yaxşı görünürlər, tanıdıqca çaşqınlıq yaradırlar.
Müəllif metaforanı aydınlaşdırır: emosional vampirlər doğaüstü deyil, «cadı kostyumuna bürünmüş klinik psixologiyadır». Onlar psixologların «şəxsiyyət pozuntusu» dediyi insanlardır; özlərini deyil, başqalarını çıldırdırlar. On bir diaqnozdan beşi gündəlik həyatda ən çox rastlaşılanlardır: anti-sosial, dramatik, narsisist, obsesif-kompulsif və paranoyak. Bu vampirlər diaqnoz qoyulacaq qədər xəstə olmasa da, «yetkin görünən körpə»dirlər: hər kəsin yalnız özləri ilə maraqlanmasını, mükəmməl sevilməyi, qarşılığında heç nə verməməyi istəyirlər.
Beş tip qısa təqdim olunur. Anti-sosial vampirlərin asılılığı həyəcandır: Toyotalar dünyasında Ferrari-dirlər, ətrafdakıları tez ələ keçirirlər, amma etibarlı deyillər. Dramatik vampirlər diqqət və təsdiq üçün yaşayır, hər şey şou kimidir. Narsisist vampirlər özlərini dünyanın ən yaxşısı sanır, başqalarını ümumiyyətlə düşünmür. Obsesif-kompulsif vampirlər təfərrüat və nəzarət vasitəsilə təhlükəsizlik axtarır, sürprizdən qorxur. Paranoyak vampirlər hər kəsin onun ardınca olduğunu düşünür, hər şeydə sapma axtarır.
«Yetkinlik və ağıl sağlamlığı» fəsli üç davranış üzərində qurulub: nəzarət hissi (etdiklərimin nəticəsi var), bağlılıq hissi (başqaları mənə bənzəyir, verdiyin qədər alırsan, sərhəd var) və çətin işləri öhdəyə götürmə. Vampirlər bunların üçündə uğursuzdur. Müəllif vampirin niyə belə olduğunu izah edən nəzəriyyələri (beyin kimyası, uşaqlıq travması) rədd edir: səbəbi bilmək həll etmir, üstəlik vampiri «qurban» kimi göstərir. Əsas tövsiyə: vampirlə iki yaşlı uşaqla davrandığınız kimi davranın — sərhəd qoyun, ardıcıl olun, nəsihəti az edin.
- Drakula metaforası kitabın bütün quruluşunu, adlarını («Gecənin uşaqları», «Qaranlıq güclər») və yumorunu qurur
- Hər tip eyni qəliblə verilir: «onunla yaşamaq necədir», qısa nümunə dialoq, yoxlama siyahısı, «10 maddəlik strategiya»
- Nümunə dialoqlarda təsvir olunan davranış gündəlik (patron, həyat yoldaşı, iş yoldaşı) olduğu üçün oxucu özünü və ətrafını tez tanıyır
- Dil sadə və danışıq tonundadır; ağır terminlər qısa izahlarla verilir
Eyni müəllifin iş yerindəki çətin insanlar haqqında davamı
İnsanların münasibətdə oynadığı təkrarlanan oyunlar haqqında klassik kitab
Münasibətdə nəzarət və zorakılıq haqqında daha ciddi və praktik kitab
Oxunan hissənin sonunda müəllif oxucuya deyir ki, hər kəsdə hər tipdən bir qədər var və heç kimdə hamısı yoxdur; ən çətin insanlar iki-üç tipin qarışığıdır. «Vampirlərin arasında özünüzə rast gəlsəniz, üzülməyin, bu yaxşı əlamətdir: özünüzə rast gəlməyiniz, bundan xəbərsiz olmağınızdan daha yaxşıdır». Bundan sonrası bu rəyin dairəsindən kənardadır.
Problem görürsünüzsə bizə yazın. Nəşriyyat, müəllif, hüquq sahibi və ya sadəcə oxucu — fərqi yoxdur. Bu icmalda təlif hüququ baxımından problemli bir şey varsa, icmal yazarı saytın qaydalarını pozubsa, yaxud sadəcə təklifiniz və ya iradınız varsa, hey@kitabdanevar.com ünvanına yazın. Məsələni məhkəməyə aparmadan, öz aramızda həll etmək istəyirik: müraciəti 48 saat ərzində araşdırır, lazım gələrsə icmalı düzəldir və ya tamamilə silirik.
